Hongerdieet verlengt het leven tóch

Wie extreem weinig eet, leeft écht langer. Die conclusie durven wetenschappers wel aan, nu eindelijk vast staat dat apen wel degelijk langer leven als ze op een caloriearm hongerdieet worden gezet. Daarover bestond onenigheid, omdat één prominent apenexperiment juist het tegendeel leek uit te wijzen.

Twee aapjes die deelnamen aan de studie.Beeld National Institute on Aging

Maar dat experiment was achteraf bezien niet helemaal goed uitgevoerd, erkennen twee Amerikaanse onderzoeksteams nu in Nature Communications. Zo kregen de aapjes uit het 'mislukte' experiment al van kindsbeen af aan weinig te eten. Dat blijkt uit te maken: om het hongerdieet zijn levensverlengende werk te laten doen, moet je pas op volwassen of middelbare leeftijd beginnen. Zo werkt dat althans bij onze naaste verwant de aap: bij muizen wordt zo'n effect niet gevonden.

'Calorische restrictie' staat sterk in de belangstelling omdat het een manier lijkt om weefsels langer 'goed' te houden. Onder meer wormen, vliegen en muizen leven tot tientallen procenten langer als ze extreem weinig eten. Ook mensen zouden op een hongerdieet fors ouder kunnen worden, vermoeden experts, en in elk geval minder last krijgen van ouderdomskwalen. Wetenschappers zoeken daarom naarstig naar medicijnen die de effecten van het dieet nabootsen. Het hongerdieet zelf, tientallen procenten calorieën minder dan normaal, is immers onaangenaam streng.

Vijf jaar geleden ontstond er rumoer: een lang lopend experiment met hongerende resusaapjes aan de Universiteit van Wisconsin leverde wél langer levende apen op, maar een soortgelijk experiment aan het eveneens Amerikaanse National Institute on Aging (NIA) niet. Dat leidde tot gebakkelei en vervolgens tot samenwerking, toen beide instituten besloten hun gegevens van jaren onderzoek onder in totaal tweehonderd apen bij elkaar te voegen. Dat is nu gelukt, schrijven de teams nu gebroederlijk.

Behalve de andere startleeftijd, blijken de controle-aapjes van de NIA minder te hebben gegeten, en hadden de controle-apen uit Wisconsin meer suiker in hun voer. Bovendien hadden de teams verschillende aantallen mannetjes- en vrouwtjesapen. Allemaal factoren die een klein beetje meewegen voor de einduitkomst, schrijven de teams.

Lees ook: Kunnen wij het ouder worden vertragen?

Ergens diep in ons systeem zit een knop waarmee je het ouder worden kunt vertragen en misschien zelfs terugdraaien. Wetenschappers staan op het punt hem in te drukken. De eerste proeven op mensen zijn al begonnen. (+)

Ouderdomsziektes

'Het goede nieuws is dat calorische restrictie inderdaad een manier lijkt om veroudering te beïnvloeden', aldus de teams in een gezamenlijke persverklaring, die het 'waarschijnlijk' achten dat het ook opgaat voor de mens. 'Echter, voor primaten moeten leeftijd, voedsel en sekse allemaal worden meegewogen om de volledige voordelen van lagere calorische inname te verkrijgen.'

Of het hongerdieet ook letterlijk het verouderen vertraagt, of alleen maar ouderdomsziekten uitstelt, kunnen de onderzoekers overigens niet vaststellen, tekenen ze aan in hun vakartikel. Niettemin laten de proeven zien 'dat veroudering zelf een redelijk doelwit is voor medische interventie'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden