Honderden kometen geteld bij jonge ster

Franse astronomen hebben bijna 500 afzonderlijke kometen onderzocht die om de ster Bèta Pictoris draaien. Daarbij hebben zij ontdekt dat de 'exokometen' tot twee verschillende families behoren.

Eddy Echternach
Artist's impression van kometen die om de ster Bèta Pictoris draaien. Beeld ESO/L. Calçada
Artist's impression van kometen die om de ster Bèta Pictoris draaien.Beeld ESO/L. Calçada

Bèta Pictoris is een jonge ster op ongeveer 63 lichtjaar van de zon. De pas ongeveer 20 miljoen jaar oude ster is omgeven door een enorme schijf van materiaal. Dat is een planetenstelsel-in-wording, waarin verdampende kometen en botsende planetoïden gas en stof produceren.

Al sinds bijna dertig jaar zien astronomen subtiele veranderingen in het licht van Bèta Pictoris, die worden toegeschreven aan kometen die vanaf de aarde gezien vóór de ster langs trekken. Kometen zijn ijsachtige objecten die bij nadering van hun ster verdampen. Daarbij ontstaan reusachtige staarten van gas en stof die een deel van het sterlicht dat door hen heen gaat absorberen.

De astronomen hebben meer dan duizend waarnemingen van het licht van Bèta Pictoris geanalyseerd die tussen 2003 en 2011 zijn verkregen met de 3,6-meter telescoop van de Europese sterrenwacht op La Silla (Chili). Daarbij zijn 493 verschillende kometen ontdekt, waarvan sommige meerdere keren voor de ster langs schoven.

Twee verschillende families

De analyse heeft informatie opgeleverd over de hoeveelheid stof en gas die de afzonderlijke kometen uitstoten. Ook konden enkele eigenschappen van de omloopbanen van de kometen worden bepaald. Daaruit kan worden geconcludeerd dat de kometen tot twee verschillende families behoren.

De kometen van de eerste familie vertonen allerlei verschillende omloopbanen, maar produceren weinig gas en stof. Dit wijst erop dat hun ijsvoorraad door achtereenvolgende naderingen van Bèta Pictoris uitgeput is geraakt.

Die van de tweede familie zijn veel actiever en volgen ruwweg dezelfde baan. Waarschijnlijk zijn dit brokstukken van een groter object dat nog niet zo lang geleden uit elkaar is gevallen.

www.allesoversterrenkunde.nl

Bèta Pictoris, gezien in infrarood licht. Beeld ESO/A.-M. Lagrange et al.
Bèta Pictoris, gezien in infrarood licht.Beeld ESO/A.-M. Lagrange et al.
null Beeld ESO/A.-M. Lagrange
Beeld ESO/A.-M. Lagrange
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden