Hondeneigenaren opgelet: uw hond herinnert zich ditjes en datjes
© ANP

Hondeneigenaren opgelet: uw hond herinnert zich ditjes en datjes

Weer is het verschil tussen hond en mens een beetje kleiner geworden. Honden herinneren zich 'zomaar' de ditjes en datjes die ze hebben meegemaakt. Hongaarse onderzoekers hebben daar althans sterke aanwijzingen voor gevonden.

Tot dusver gaan veel onderzoekers ervan uit aan dat honden rondlopen in een soort permanent hier en nu, zich maar half bewust van het verleden. Alleen als je ze een trucje of gewoonte leert, wordt de opnameknop van hun geheugen ingedrukt. Maar bewijs maar eens of dat echt zo is: een hond vragen wat hij zich zoal van de dag herinnert, is er uiteraard niet bij.

Episodisch geheugen

Met een vernuftig experiment brengen Claudia Fugazza en collega's van de Eötvös Loránd Universiteit in Boedapest daarin nu verandering. Honden hebben wel degelijk ook een zogeheten 'episodisch' geheugen voor dagelijkse dingen, betogen ze in vakblad Current Biology. 'Dat is weer een stap in het slechten van de kunstmatige barrières tussen niet-menselijke dieren en de mens', aldus Fugazza in een toelichting.

Fugazza en haar team trainden zeventien honden in een spelletje: een handeling nabootsen bij het horen van het commando 'doe!' Daarna leerden de honden iets anders: gaan liggen nadat de trainer een handeling uitvoert. Toen de honden dat spelletje onder de knie hadden en telkens gingen liggen als de trainer een handeling had uitgevoerd, kregen de honden onverwacht alsnog het commando 'doe!' te horen. De dieren gingen vervolgens de handeling van de trainer nadoen. Kennelijk hadden ze, ook zonder er speciaal op te letten, onthouden wat de trainer deed. Zelfs een uur na het spel bleken de viervoeters ongeveer een op de drie keer in staat na te doen wat ze de trainer een uur eerder hadden zien doen.

Zelfbewustheid

Een interessant resultaat, dat licht werpt op de aloude vraag hoe zelfbewust dieren zijn, reageert in Leiden neuropsycholoog Mariska Kret. Die discussie gaat al terug tot de vraag van filosoof Thomas Nagel uit 1974 hoe het zou zijn om een vleermuis te zijn, zegt ze. 'Niemand die dat ooit zal weten, behalve de vleermuis zelf. Het beste dat we kunnen doen is de processen benaderen. En dat doen de onderzoekers erg goed.'

Wél had Kret het verstandig gevonden als de Hongaren dezelfde proef ook met mensen hadden gedaan, 'om echt de vergelijking te kunnen trekken tussen soorten'.

Complexe gebeurtenissen

Hondeneigenaren opgelet: uw honden letten op en ze herinneren zich alles

Zelf schrijft Fugazza dat de studie voor het eerst bewijst dat dieren zich zonder training complexe gebeurtenissen herinneren. De hond moet immers 'een mentale representatie van de actie' vormen die een tijdje in zijn kop blijft hangen. In een persverklaring zeggen de wetenschappers het losser: 'Hondeneigenaren opgelet: uw honden letten op en ze herinneren zich alles.'

Kret vraagt zich al meteen af of honden zich bijvoorbeeld sociale gebeurtenissen beter herinneren. Van de mens is bekend dat bepaalde zaken, zoals emotionele en sociale gebeurtenissen, beter in het geheugen blijven plakken dan andere. Kret: 'Genoeg inspiratie voor volgende experimenten, lijkt me.'