Nieuws Natuurfilm

‘Home video’ over beginnend leven wereldwijd bekeken

Zijn korte film Becoming was vorig jaar al op tal van internationale festivals te zien en werd bekroond. Maar wat er nu gebeurt is ‘niet normaal’, zegt filmer en fotograaf Jan van IJken. Sinds vorige week gaan de beelden waarmee hij beginnend leven vastlegde massaal de wereld over. Ze zijn al zeker twee miljoen keer bekeken op internet.

Momentopname uit de film Becoming. Beeld Jan van IJken

In zes adembenemende minuten laat Van IJken zien hoe een cel in het doorzichtige eitje van een salamander zich ontwikkelt tot een beestje met een kloppend hart en een zichtbare bloedsomloop. Het ontkiemen van het dierlijk leven wordt tot in de kleinste details gevolgd, van de allereerste celdeling tot de ontsnapping van de larve uit het eitje. Van IJken brengt de embryonale fasen haarscherp in beeld.

De opnamen maakte hij thuis, met behulp van een traditionele laboratoriummicroscoop uit de jaren zeventig. Het doorzichtige eitje van een alpenwatersalamander lag in een petrischaaltje met water. Omdat zelfs de kleinste bewegingen de beelden zouden verknoeien maakte Van IJken een trillingsvrije tafel voor microscoop en opname-apparatuur. Voorbereidingen, fotograferen, filmen, montage, geluidsbewerking en kleurcorrectie namen bij elkaar zes maanden in beslag.

Timelapse

Het eerste deel van de film, die bestaat uit een aaneenschakeling van celdelingen, maakte hij met time-lapsefotografie – om de minuut een foto. Het tweede deel bestaat uit video-opnamen. Dat om te voorkomen dat de beelden van het steeds herkenbaarder organisme te schokkerig zouden worden. Een enorme hoeveelheid foto- en videomateriaal van de embryonale ontwikkeling die 3 tot 4 weken duurt, comprimeerde hij tot een film van 6 minuten en 14 seconden. Om de beelden te ondersteunen gebruikte hij onderwatergeluiden. Muziek leek hem ‘te sturend’.

Waardering voor Becoming was er meteen al. Het filmpje trok aandacht op meer dan twintig filmfestivals en won twee prijzen. De doorbraak op internet kwam nadat de website Aeon (voor cultuur en filosofie) de beelden had geplaatst. Vele sites volgden en via sociale media verspreidden de beelden zich verder. Van IJken, die eerder aandacht trok met een video van spreeuwenzwermen, is ingenomen met de wereldwijde belangstelling. Maar financieel wordt hij er niet veel wijzer van, constateert hij. De meeste sites betalen hem niets.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden