Hoe zit het met vernieuwing van de pacemaker?

Soms verschijnen er hoopgevende berichten over vindingen in de medische techniek, waarvan je later nooit meer iets verneemt. Hoe zit het bijvoorbeeld met de vernieuwing van de pacemaker, dat implanteerbare apparaatje dat ervoor zorgt dat je hart blijft doen wat het moet doen?

De kleinste pacemaker ter wereld werd in januari 2016 gepresenteerd in Poznan, Polen. Sinds 2015 wordt deze pacemaker in een toenemend aantal Nederlandse ziekenhuizen toegepast. Beeld anp

Een paar jaar geleden meldden de media enthousiast dat er een pacemaker aankwam die draadloos kon worden opgeladen. Er was ook een pacemaker in aantocht die zijn energie haalde uit de hartslag. Ze werden gepresenteerd als belangrijke innovaties omdat ze vervolgoperaties na een implantatie overbodig zouden maken: geen vervanging meer vanwege een lege batterij. Hoe minder vaak je hoeft te vervangen, hoe beter het is. Bij wisseloperaties bestaat immers de kans op infecties. Hoopgevend dus die nieuwe spullen, maar zijn ze al in gebruik?

Nee, zegt cardioloog Martin Schalij, verbonden aan het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC). 'Op dit moment zijn er geen commercieel beschikbare pacemakers of ICD's (inwendige defibrillators) die je van buitenaf kunt opladen.'

Om er meteen aan toe te voegen dat dit geen drama is.

Verbetering van wat er al is

De levensduur van pacemakers en ICD's is de laatste tijd aanzienlijk verlengd, waardoor de oplaadbaarheid van de apparaten nauwelijks nog van belang is. Tegenwoordig zijn er pacemakers en ICD's op de markt die een voorspelde levensduur hebben van ongeveer 10 jaar.

Schalij: 'Dat is aanzienlijk langer dan de apparaten van een paar jaar geleden en het is voor veel oudere mensen lang genoeg. Vroeger hadden we gemiddeld twee tot drie wissels in het leven van een patiënt. Nu ga je terug naar maximaal één wissel. Dat is winst voor heel veel mensen.'

Aan pacemakers die veel langer meegaan, bestaat volgens de cardioloog weinig behoefte. 'Dan lopen patiënten op een gegeven moment toch rond met verouderde technologie.'

De technologie voor het hart ontwikkelt zich vrij snel, al komen er niet elke keer geheel nieuwe apparaten op de markt. Het gaat vooral om verbetering van wat er al is. 'Nu zie je de ontwikkeling naar pacemakers en ICD's zonder draden. Dat is belangrijk, want draden zijn de kwetsbaarste onderdelen. De pacemaker is nu een chip van zo'n 3 centimeter lang en een halve centimeter dik. Die schroef je in de rechterkamer van het hart. Dat is een vrij simpele ingreep, die wordt gedaan via de lies.'

Strenge eisen voor betrouwbaarheid

Wordt vernieuwing van apparatuur niet te lang tegengehouden door te strenge regelgeving, zoals je soms wel hoort? Liggen er spullen op de plank die hij wel zou willen, maar nog niet mag gebruiken?

Schalij: 'De eisen voor betrouwbaarheid, veiligheid en effectiviteit zijn inderdaad streng, in de VS nog strenger dan in Europa. Daar is niets mis mee. We hebben in het verleden genoeg ellende gehad met pacemakers waarvan de draden en elektrodes stuk gingen. Bovendien kunnen we 99 procent van de patiënten prima behandelen me de apparaten die we nu hebben.'

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden