ColumnCasper Albers

Hoe rijk Jeff Bezos is – uitgedrukt in rijstkorrels?

Wij zijn slecht in het ons een goede voorstelling maken van heel grote getallen. Ermee rekenen kunnen de meesten prima: 2 miljard plus 2 miljard is 4 miljard. En een miljard is duizend miljoen. Maar welk ‘gevoel’ heb je bij een miljard? Of bij een nog groter getal, zoals 122 miljard dollar (112 miljard euro, red.), het vermogen van Jeff Bezos, de rijkste man ter wereld?

Humphrey Yang maakt op TikTok informatieve filmpjes om dergelijke astronomische getallen inzichtelijk te maken. Om ook het publiek dat in de vorige eeuw is geboren te bereiken, zet hij de filmpjes ook op YouTube.

Yang is bekend geworden door zijn datavisualisatie met behulp van rijst. Zijn eerste rijstfilmpje ging over Amazonbaas Bezos en is inmiddels meer dan een miljoen keer bekeken. Yang laat één rijstkorrel zien en zegt dat we die korrel moeten zien als een persoon met een vermogen van honderd duizend dollar. Dat is best een leuk vermogen, maar ook weer niet dat je stinkend rijk bent. Vervolgens laat hij tien rijstkorrels zien: een miljonair. Meer dan een korrel, maar aan de andere kant zijn tien rijstkorreltjes niet echt indrukwekkend.

De volgende stap: een miljardair. Dat klinkt rijk, maar dat klonk miljonair ook al. Het verschil is echter enorm en dat wordt direct duidelijk dankzij de rijstkorrels: nu is een kopje rijst nodig.

Maar dan Jeff Bezos. In het filmpje gaat Yang naar de supermarkt en vult zijn winkelwagentje met zakken rijst. Al die zakken bij elkaar: dát is Jeff Bezos. Een bult rijst, groot genoeg om een groot weeshuis te voeden. Elk korreltje staat voor drie modale jaarsalarissen. Nu pas wordt echt duidelijk hoe enorm rijk hij is – en Yang heeft genoeg rijst om de komende maanden niet te verhongeren.

Bezos is zo rijk geworden door slim zakendoen, waarbij hij op/over het randje van het wettelijk en ethisch acceptabele opereert. Zijn geld wordt via belastingparadijs Nederland weggesluisd. De veiligheid van Amazonwerknemers is ondergeschikt aan winst; in de magazijnen staan medewerkers schouder aan schouder in plaats van op gepaste afstand. Wie erover klaagt, is zijn baan kwijt.

Amazon is in alles een overtreffende trap, maar ook in Nederland wordt de lijst van bedrijven die schoorvoetend hun bonusconstructies en schimmige belastingdeals aanpassen om nu staatssteun te kunnen krijgen, steeds groter. De bedrijven die tijdens de vette jaren vooral bezig waren met het rijker maken van aandeelhouders, eisen tijdens de magere jaren publiek geld op.

Daar komt nog eens bij dat dit jaar de inkomstenbelasting in de hoogste schijf is verlaagd, terwijl iemand met een modaal inkomen – denk aan al die vitale beroepen die ons land draaiende houden – juist méér mag betalen. De zwaarste lasten worden steeds minder door de sterkste schouders gedragen. Nu we in deze crisis onze maatschappij opnieuw moeten vormgeven, is dit het moment om dat tij te keren.

Dergelijke misstanden visualiseren met rijst wordt nog een hele opgave. Wellicht kan Yang een animatie maken waarin beoefenaars van vitale beroepen grote zakken rijst naar een zijn handje ophoudende ceo slepen.

Casper Albers is hoogleraar statistiek aan de Rijksuniversiteit Groningen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden