Hoe meer groen in de buurt, hoe beter je je voelt

We dachten het al maar het is nu bewezen: wonen in het groen maakt dat mensen zich gezonder voelen dan zonder groen.Door Peter Giesen..

Mensen die in een groene woonomgeving wonen, voelen zich gezonder dan mensen in buurten met weinig groen. Ze gaan ook minder vaak naar de dokter voor kwalen als angststoornissen, depressie, COPD, diabetes en duizeligheid. Dat stelt de socioloog Jolanda Maas in het proefschrift Vitamin G – green environments, healthy environments, waarop zij volgende week promoveert aan de Universiteit Utrecht. Maas is onderzoeker bij het NIVEL, het Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg. Haar studie maakt deel uit van het grotere project Vitamine G, waarin het effect van een groene omgeving op gezondheid, welzijn en sociale veiligheid wordt onderzocht.

Maas’ dissertatie bevestigt wat veel mensen denken. Het is gezond om in een dorp te wonen, of in een stadswijk met parken, plantsoenen en veel groen. De kans dat bewoners van een dicht bebouwde buurt hun gezondheid als minder goed ervaren, is anderhalf keer zo groot als bij de geluksvogels in een groene omgeving.

Opvallend genoeg is het verband tussen groen en gezondheidsbeleving sterker dan het verband tussen groen en daadwerkelijke gezondheid. Het sterkste effect wordt gevonden voor een psychische aandoening als depressie: de kans dat de inwoners van een steenwoestijn zich depressief bij de huisarts melden is 1,33 keer zo groot als bij mensen met een groene woonomgeving.

Ook angststoornissen komen in een niet-groene omgeving vaker voor. Het effect voor lichamelijke ziekten als diabetes, COPD (aandoening aan de luchtwegen) en hart- en vaatziekten is kleiner. Voor kanker werd geen relatie met een groene omgeving gevonden.

De vraag waarom mensen zich in een groene omgeving beter voelen, is moeilijk te beantwoorden. Volgens Maas herstellen mensen in een groene woonomgeving sneller van stress, getuige het feit dat er minder psychische klachten worden gerapporteerd. Daarnaast grijpt zij terug op eerder, experimenteel psychologisch onderzoek. ‘Bij proefpersonen werd stress opgewekt. Vervolgens bleken zij beter te herstellen als zij natuurbeelden te zien kregen. De gedachte is dat je in de stad veel meer indrukken moet verwerken.’

Maar kun je uit zo’n laboratoriumproef conclusies trekken voor het echte leven? ‘Dat is inderdaad de vraag’, zegt Maas. ‘Zelf heb ik gekeken of mensen die in een groene woonomgeving wonen, minder stress ervaren na ingrijpende levensgebeurtenissen, zoals het verlies van een partner of baan. Daar kwam slechts een zwak verband uit. Met de beschikbare gegevens is dat moeilijk precies te onderzoeken. Behalve via het groen in de woonomgeving kunnen mensen op vele andere manieren herstellen van stress.’

Een groene woonomgeving is populair. De rijkste, best opgeleide en gezondste mensen wonen het liefst in het groen. Verklaart dat niet waarom zij zich gezonder voelen? ‘Die opmerking wordt natuurlijk vaak gemaakt. Maar we hebben gecorrigeerd voor inkomen en opleiding’, zegt Maas. ‘Het sterkste verband tussen groen en gezondheid vonden we ook bij mensen met een lage sociaal-economische status. Dat zijn mensen die doorgaans weinig vrijheid hebben om te kiezen.’

Ook hier speelt het subjectieve element een belangrijke rol. Mensen die in een groene omgeving wonen, voelen zich doorgaans minder eenzaam. Toch hebben ze in werkelijkheid niet meer contacten met buurtgenoten, blijkt uit het onderzoek. ‘Kennelijk voelen mensen zich beter thuis in zo’n omgeving’, concludeert Maas.

De gezondheidseffecten van een groene omgeving kunnen in elk geval niet worden toegeschreven aan meer beweging, zoals weleens wordt geopperd. Waarschijnlijk gebruiken mensen in groene omgeving vaker de auto, omdat er meer parkeergelegenheid is en de voorzieningen vaak verder weg liggen. Daar staat tegenover dat ze meer tuinieren en langer fietsen voor woon-werkverkeer.

Is het verband tussen groen en gezondheid nu ontrafeld? ‘Nee, dit onderzoek is een begin’, zegt Maas. ‘We hebben vastgesteld dat er een verband is, en we hebben het uitgesplitst naar categorieën. Maar naar de causale verbanden achter die relatie is zeker nog meer onderzoek nodig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.