Hoe kom je van gesnurk af?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: Hoe kom je van gesnurk af?

Foto Daantje Bons

De kans is aanzienlijk dat u een stervend nijlpaard/ grasmaaier/ boormachine in de slaapkamer heeft of bent. ‘Een derde van de volwassenen tot 65 jaar snurkt’, zegt longarts-somnoloog Reinier de Groot, medisch directeur bij het Nederlands Slaap Insituut (NSI) in Amersfoort. Mannen doen het vaker dan vrouwen. Boven de 65 jaar snurkt naar schatting tussen de 50 (vrouwen) en 60 procent (mannen). Hoe kom je er vanaf?

Eerst, kort, enige uitleg over de oorsprong van het lawaai. De medische term voor snurken is stertor, wat ‘luidruchtige ademhaling’ betekent. De menselijke keel, met het zachte gehemelte, de huig en het strottenklepje is gevormd om te praten. Ademen we normaal, dan houden onze spieren al dat zachte spul op hun plaats. Zodra we slapen, ontspannen die spieren zich en kunnen de weefsels gaan flapperen of trillen. Daardoor kan lucht zich achter in de keel ophopen, en vervolgens onder hoge druk vrijkomen met, jawel: een hard, ronkend geluid.

De Britse kno-arts Mike Dilkes vergelijkt het met ‘een zeil dat gaat wapperen bij een bepaalde windsnelheid’. Het heeft allemaal te maken met een turbulente luchtstroom en resonantie, zegt hij.

Bijwerking

De meest beschreven bijwerking van snurken is volgens Dilkes het effect dat snurken op anderen heeft, in het bijzonder de partner. Want de stervende nijlpaarden (et cetera) ervaren hun nachtelijke concerten zelf – uit ontkenning dan wel onwetendheid  zelden als bezwaarlijk.

Dilkes kwam in zijn werk als keel-, neus- en oorspecialist zoveel mensen met snurkproblemen tegen, dat hij besloot in eigen beheer een boekje uit te geven met praktische tips. Het werd een bestseller in Engeland en is sinds kort ook in Nederland te krijgen onder de titel Stop met snurken.

Net als Reinier de Groot noemt Dilkes snurken een enorm en onderschat probleem. Hij citeert een Australische studie waarin dertig van vijfhonderd vrouwen aangaven hun man vanwege zijn gesnurk te hebben verlaten. 40 procent van de vrouwen sliep gescheiden vanwege een snurker.

'Snurkkamer'

Je kunt inderdaad een aparte ‘snurkkamer’ nemen of eerder naar bed gaan dan je snurker, maar makkelijker is het om de geliefde de spieren van tong, gehemelte en keel te laten trainen, meent Dilkes. Want alleen slappe spieren maken lawaai.

De oefeningen zijn te talrijk en gedetailleerd om uit te schrijven, daarvoor verwijzen we u naar google of het boek van Dilkes. Denk aan: tongrekken (vaak je tong uit steken kort achter elkaar), tongkrullen, zoemen, mondrekken (steeds 20 seconden opensperren en ‘aaaah’ zeggen, zoals bij de tandarts) en gorgelen.

Dilkes zegt dat de meerderheid van de snurkers al na twee tot drie trainingsdagen een verbetering zal merken. Reinier de Groot (NSI) is sceptischer. Hij kent de oefeningen wel, maar zegt dat er maar weinig wetenschappelijke studies naar zijn gedaan. ‘Het is daarom geen gangbare praktijk oefeningen voor te schrijven en het staat ook niet in de richtlijnen.’

Hij denkt ook dat de oefeningen te veel van de patiënt vragen. ‘Je moet ze elke dag blijven doen, het is niet op een gegeven moment klaar.’ Daar komt volgens De Groot nog bij dat snurkers vaak denken: niet mijn probleem.

Operatieve oplossing

Als iemand met snurkklachten bij het NSI komt, kijkt de arts eerst of er bijvoorbeeld sprake is van een dikke of hoge tong, of een brede huig. Dan kan er operatief eventueel iets aan gedaan worden. Bij een ernstig apneu (onderbroken ademhaling) krijgen mensen een soort masker aangemeten of bij een milder apneu een snurkbeugel (een MRA: Mandibulair Repositie Apparaat).

Zo’n beugel is prijzig (rond 1000 euro) en wordt niet vergoed (‘snurken is geen ziekte’), maar het is wel werkzaam, zegt De Groot, mits het goed wordt aangemeten. ‘Ga niet op internet zoeken, alle beugels die je tegenkomt zijn weggegooid geld.’ Dan zijn er nog de leefstijladviezen: geen alcohol drinken (alcohol verslapt de spieren extra) en afvallen.

Heeft u alles al geprobeerd? Dan kunt u altijd nog een didgeridoo aanschaffen. Een studie die in 2006 in vakblad BMJ verscheen, toonde aan dat het geregeld bespelen van dit instrument (dankzij the art of circulair breathing) voor een behoorlijke snurkreductie zorgde.