Beter/LevenZonnebanken

Hoe gevaarlijk is de zonnebank?

In de rubriek Beter/Leven geven we antwoorden op lezersvragen over gezondheid en psyche.

Beeld Bettmann Archive

Wie voor een ‘gezond’ bruin kleurtje onder de zonnebank duikt, verhoogt daarmee de kans op huidkanker. Peter Huijgens, voorzitter van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL), pleit in het AD daarom voor een verbod op zonnebanken. 

De gemiddelde zonnebankbezoeker ligt in totaal ongeveer vier tot vijf uur per jaar onder de zonnehemel. Dat geldt althans voor degenen die hun portie uv-straling nemen in een van de 220 zonnestudio’s die zijn aangesloten bij de branchevereniging SVZ (Samenwerking Verantwoord Zonnen). Volgens de voorzitter, Huib van Heest, duurt elk zonnebad, afhankelijk van het huidtype, tien tot maximaal twintig minuten. Langer is volgens de Europese regelgeving namelijk niet toegestaan. ‘Een middagje zonnen aan een Spaans strand is veel schadelijker’, reageert Van Heest op de uitspraak van de IKNL-voorzitter. Op basis van het aantal klanten van hun leden schat Van Heest dat tegen de 700 duizend Nederlanders regelmatig een zonnestudio bezoeken. Hoeveel mensen in eigen huis zonnebaden, is onbekend.

Het aantal mensen met huidkanker was vorig jaar 22.644, een behoorlijke stijging ten opzichte van vijf jaar eerder (15.316). De hoofdoorzaak van huidkanker is overmatige blootstelling aan uv-licht: dat leidt tot dna-schade en uiteindelijk kanker. Voor jongeren is het risico groter, zij mogen voor hun achttiende helemaal niet onder de zonnebank.

Of het licht afkomstig is van de zon of de hoogtezon, maakt niet uit. Dermatoloog Marlies Wakkee van het Erasmus MC verwijst in het AD-artikel naar een Europese overzichtstudie  uit 2012. De studie suggereert dat bruinen onder de hoogtezon het risico op melanoom, een agressieve vorm van huidkanker, met 20 procent verhoogt. In een recentere overzichtstudie uit 2018  schrijven wetenschappers echter dat ferme conclusies over het verband tussen huidkanker en bezoekjes aan de zonnebank niet wetenschappelijk verantwoord zijn. Dit verband is meestal vrij zwak, maar bovenal valt niet te bewijzen dat het oorzakelijk is. Mensen die regelmatig een zonnebank bezoeken, zijn namelijk ook vaak degenen die graag urenlang onbeschermd liggen te bakken aan het strand. Bovendien roken ze vaker. Medische experimenten waarbij willekeurig gekozen mensen onder een zonnebank worden geschoven om het langetermijneffect op hun huid te meten, ontbreken.

Ook huidonderzoeker Frank de Gruijl, verbonden aan de afdeling Huidziekten van het LUMC, zegt dat het heel moeilijk is om het zonnebankeffect los te koppelen van ons gedrag in de zon. ‘Zelfs als je die 20 procent wel aanneemt, is de impact van zonnebanken op huidkanker marginaal. Met name zonvakanties en recreatie in zonlicht hebben bevolkingsbreed een veel groter effect.’

En hoe zit het met de positieve effecten van uv-licht op onze gezondheid? Zonder zonlicht maakt onze huid bijvoorbeeld geen vitamine D aan. Klopt, zegt De Gruijl, alleen is daar maar erg weinig zonlicht voor nodig. Daarvoor hoef je dus echt niet naar de zonnestudio. Epidemiologisch onderzoek en dierstudies suggereren verder dat zonlicht een positief effect zou kunnen hebben op multiple sclerose, maar wetenschappelijk gezien is dat nog lang niet hard te maken. Kortom, af en toe tien minuten onder de hoogtezon liggen is niet bijzonder gezond, maar kan waarschijnlijk ook niet veel kwaad. Wie zich echter langdurig laat grillen, loopt onnodig veel risico op huidkanker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden