galileo

Hoe erg is het dat de Europese tegenhanger van gps al een week platligt?

Het Europese Galileo-positiebepalingssysteem – een concurrent voor het Amerikaanse gps – is sinds afgelopen vrijdag uit de lucht door een ‘technisch incident’ met betrekking tot de infrastructuur op de grond’. Moeten gebruikers in Nederland en de rest van Europa zich zorgen maken over de storing?

Het positiebepalingssysteem Galileo bestaat net als gps uit verschillende satellieten die om de aarde draaien. Beeld ESA-P. Carril

Of je nu Google Maps gebruikt op je smartphone of op met behulp van je TomTom naar Frankrijk rijdt, wie de weg zoekt met technologie maakt daarvoor zonder uitzondering gebruik van een almaar uitdijende satellietenwolk die de aarde omhult. Terwijl deze satellieten hun banen om de planeet trekken, zenden ze continu gegevens naar de grond. Daarmee kunnen telefoons en andere apparaten berekenen waar je precies bent.

Vroeger werden dergelijke gegevens uitsluitend geleverd door het Amerikaanse global positioning system (gps), maar daarin is sinds enkele jaren verandering gekomen. Omdat gps een Amerikaans militair project is, kan het land in theorie eenzijdig besluiten het netwerk offline te halen voor buitenlandse gebruikers. Rusland, China en Europa wilden niet afhankelijk zijn van zo’n Amerikaans monopolie en lanceerden alvast hun eigen alternatieven.

De Europese tegenhanger, Galileo, ligt nu sinds vrijdag plat. Dat wordt veroorzaakt door problemen op de grond, niet bij de satellieten zelf. Op dit moment zijn experts druk bezig de storing te verhelpen, meldt EU-agentschap GSA in een persverklaring. Het is nog onduidelijk wanneer Galileo weer in de lucht is.

Russen en Chinezen

Hoewel Galileo nog niet helemaal klaar is – 26 van de beoogde 30 satellieten zijn op dit moment gelanceerd – is het al wel in gebruik. Nieuwe mobiele telefoons, waaronder de iPhone 8 en X en de Samsung Galaxy S8, maken al gebruik van het navigatiesysteem. Eigenaars van die telefoons ondervinden van de storing geen hinder, meldt het GSA. De meeste mobieltjes gebruiken namelijk niet exclusief gps of Galileo, maar GNNS (Global Navigation Satellite System). Daaraan doen alle beschikbare satellieten mee, ongeacht of ze Amerikaans, Russisch, Europees of Chinees zijn. Nu het Europese systeem uit de lucht is, kunnen apparaten met GNNS daarom gewoon gebruik maken van de satellieten van andere landen.

Galileo wordt wel beschouwd als het paradepaardje van de Europese onbemande ruimtevaart. Het project kampt echter al sinds de eerste satelliet 2005 de lucht in ging met de nodige problemen. In 2014 kwamen twee van de satellieten na lancering per abuis in een verkeerde baan terecht. En in 2017 bleken negen van de 72 atoomklokken aan boord van de satellieten al kapot

Op papier is het navigatiesysteem wel beter dan het 25 jaar oudere gps. Wie Galileo bovenop andere systemen gebruikt, zoals de meeste smartphones met GNNS doen, kan zijn positie tot wel 20 procent nauwkeuriger bepalen, berekenden onderzoekers afgelopen mei in het vakblad Advances in Space Research.

Galileo zit officieel nog in de testfase. Volgend jaar moeten alle dertig satellieten gelanceerd zijn, en is het systeem naar verwachting volledig operationeel.

Verbetering: In een eerdere versie van dit verhaal stond dat onderzoekers in ScienceDirect berekenden dat Galileo in combinatie met andere systemen 20 procent nauwkeuriger is. De juiste naam van het vlakblad is Advances in Space Research.

De Europese concurrent die gps moet doen vergeten

Europese navigatiesatelliet Galileo ligt plat door ‘technisch incident’. 

Er is nog hoop voor de Galileo-navigatiesatelliet die in een volledig verkeerde baan om de aarde draait. Het Europese Ruimtevaartagentschap (ESA) gaat de satelliet een aantal manoeuvres laten maken, waardoor het peperdure ding in ieder geval beter bruikbaar is.

Navigatiesysteem Galileo, het Europese alternatief voor het Amerikaanse gps-systeem, is getroffen door flinke technische tegenslag. Negen van de 72 atoomklokken aan boord van de satellieten werken niet meer. Hoewel elke kunstmaan vier van deze klokken heeft, vormt de vroegtijdige uitval een bedreiging voor het systeem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden