Nieuws

Hoe eerder kinderen van migrantenouders een paspoort krijgen, hoe hoger hun Citoscore

Kinderen van ouders met een migratieachtergrond presteren beter op school als ze een Nederlands paspoort op zak hebben. Dat blijkt uit onderzoek van Marie Labussière, die deze week aan de Universiteit Maastricht promoveert op het onderwerp.

Kim Bakker
Zelfportretten van kinderen op basisschool de Baarsjes in Vught. Beeld Marcel van den Bergh
Zelfportretten van kinderen op basisschool de Baarsjes in Vught.Beeld Marcel van den Bergh

De ruim 287.000 kinderen die Labussière onderzocht zijn allemaal zogeheten tweedegeneratiekinderen. Dit betekent dat ze zelf geboren zijn in Nederland, maar hun ouders niet. Ze zag grote verschillen tussen kinderen met en zonder Nederlands paspoort. De tweede-generatiekinderen die al een Nederlandse nationaliteit hadden, scoorden op de Citotoets in groep 8 flink hoger dan kinderen die ook in Nederland waren geboren, maar nog geen Nederlandse nationaliteit bezaten. Ook stroomden ze na de basisschool vaker door naar hogere niveaus dan hun niet-genaturaliseerde leeftijdsgenoten.

Het bleek niet alleen van belang te zijn óf de kinderen een Nederlands paspoort hadden, ook de leeftijd waarop ze dat kregen speelde mee. Hoe jonger ze waren bij de naturalisatie, hoe beter de schoolresultaten. De grootste voordelen bleken te behalen bij kinderen van ouders met een lage sociaal-economische status, en als zij het paspoort kregen vóór ze naar de basisschool gingen.

Naturalisatie

De ouders van de kinderen uit de onderzoeksgroep zijn op latere leeftijd naar Nederland gekomen uit bijvoorbeeld Turkije, Marokko of voormalig Joegoslavië. Bij de geboorte krijgen hun kinderen niet de Nederlandse nationaliteit, maar erven ze die van hun ouders. Tot hun 18de kunnen zij zich alleen laten naturaliseren tot Nederlander als hun ouders dat ook doen.

Naturalisatie is echter een lang proces waar veel geld en moeite in moet worden gestopt. Dat is niet voor iedereen weggelegd. Alleen wie de motivatie én de middelen heeft, begint eraan. Dat roept de vraag op: zijn de ouders die het naturalisatieproces ingaan, wellicht ook de ouders van wie de kinderen goede resultaten halen op school? Beide vergen immers betrokkenheid, kapitaal en taalkennis.

Om dat uit te sluiten, vergeleek Labussière broers en zussen. Ze hebben dezelfde ouders, alleen de leeftijd van de kinderen op het moment van naturalisatie verschilt. Die bleek cruciaal. Ook binnen gezinnen geldt dat hoe jonger het kind het paspoort verkrijgt, hoe beter de resultaten op school.

De mogelijke verklaring daarvoor is tweeledig. Het kind krijgt meer zelfvertrouwen en voelt zich meer verbonden met de samenleving. Tegelijkertijd lift het kind mee op het staatsburgerschap van de ouders, die met hun nieuwe paspoort volgens Labussière meer kans hebben op een baan of een woning.

Maurice Crul, onderzoeker onderwijs en diversiteit aan de VU, vindt de studie goed uitgevoerd. Zo noemt hij de vergelijking tussen broers en zussen een mooie vondst. Maar over de precieze positieve effecten van het staatsburgerschap valt volgens hem nog te twisten. ‘Waarom zou dat opeens zo veel voordelen hebben? Dat wordt niet duidelijk.’ Volgens hem zouden de negatieve aspecten van het niét hebben van een paspoort wel eens zwaarder kunnen wegen. ‘Dat zorgt voor veel onzekerheid en stress. Als je eindelijk een paspoort mag ophalen, valt dat weg.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden