Reportage Herbouwde smartphone

Hoe een telefoon ‘refurbished’ wordt en waar u op moet letten voor u zo’n toestel koopt

De markt voor refurbished telefoons is groeiende, zeker sinds er een keurmerk is. Bij Forza in Breda worden de gebruikte toestellen gecontroleerd en opgelapt. Hoe werkt dat en waar moet je op letten bij een aankoop?

Beeld Jan Mulders

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Het heeft wat weg van een martelwerktuig, de hagelwitte, overkapte machine waarin de iPhone ligt. Een pijnbank vol uitsteeksels die draaien en drukken en tasten, de telefoon hulpeloos in het midden.

Deze machine is niet bedoeld om telefoons kapot te maken, maar juist om ze te controleren. Of de camera nog fatsoenlijke foto’s maakt, de telefoon soepel reageert bij indrukken van een knopje. Of de batterij meer dan 85 procent van de originele laadcapaciteit heeft.

De robot staat samen met vijf broertjes bij Forza Refurbished, een bedrijf dat is gevestigd in een wit kantoorpand aan de zuidelijke rand van Breda, waar de bebouwing overgaat in het groen van het Mastbos. Forza houdt zich bezig met het controleren en repareren van gebruikte telefoons – refurbishen – om ze vervolgens door te verkopen.

Relatief goedkoop

De populariteit van refurbished telefoons neemt toe, al is het aandeel in de totale markt nog klein. Volgens onderzoeken van zowel Telecompaper als BigSpark had in 2018 ruwweg 2 procent van de Nederlanders zo’n opgelapte telefoon. De toestellen zijn relatief goedkoop, bovendien bespaart hergebruik van elektronica grondstoffen en CO2-uitstoot. Daar staat tegenover dat hergebruikte toestellen krasjes en vlekjes kunnen bevatten, soms geen optimale accu’s hebben en vaak sneller waterschade oplopen.

Laat de machinale controleur de groene lamp schijnen? Dan mag de telefoon door naar een klant. Springt de rode aan? Dan vervangt een van de handvol aanwezige medewerkers de haperende onderdelen, waarna de telefoon opnieuw op de pijnbank wordt gelegd. Als er geen redden meer aan is, gaat de telefoon terug naar waar hij vandaan kwam – veelal een Amerikaanse groothandelaar.

Beeld Jan Mulders

In de Verenigde Staten is het namelijk gebruikelijk om een telefoon als onderdeel van een abonnement na één à twee jaar om te ruilen, vertelt Jan-Willem van Dijk, directeur van Forza Refurbished. De Amerikaanse providers verkopen de telefoons die nog goed werken vervolgens door. Een deel belandt zo in Breda.

Zestien uur per dag controleren de robots gebruikte iPhones. Zonder die machines had Forza niet langer bestaan, zegt Van Dijk. Toen hij in de zomer van 2016 begon, kwam een op de acht telefoons retour. Dat was onacceptabel. ‘Toen controleerden we telefoons handmatig, we floten in de microfoon en luisterden dan terug of hij goed werkte. Metingen van de robots zijn veel preciezer en gedetailleerder.’ Volgens hem komt nu nog maar 2,8 procent terug.

Losse onderdelen

Op de vensterbank staan zwarte bakken vol stukjes telefoon, zoals schermpjes en achterkanten: onderdelen die moesten worden vervangen. Forza heeft eraf geplukt wat nog bruikbaar is voor latere reparaties, de rest gaat naar een afvalverwerker of naar bedrijven die losse onderdelen repareren. Bijvoorbeeld schermpjes waarvan het glas is gebarsten, maar de onderliggende aanraaktechnologie gewoon werkt.

Nieuwe onderdelen komen niet van Apple, voor wie de refurbished-markt een concurrent is. Veel komt uit China, veelal uit de stad Shenzhen, waar Apple-fabrieken staan, aldus Marijn Schouw, operationeel manager bij Forza. Hij toog zelf naar China, op zoek naar leveranciers. ‘Om vijf uur gaat het licht uit in de fabriek, om half zes knippen ze het weer aan. Dan maken ze exact dezelfde onderdelen als overdag, alleen niet voor Apple. Dat heeft Apple niet onder controle.’

De zaken gaan inmiddels lekker voor Forza. Zeker sinds afgelopen maart een keurmerk werd ingesteld voor refurbished telefoons. Bedrijven met dat keurmerk, waartoe naast Forza ook Leapp en Renewd behoren, zagen direct een omzetstijging van gemiddeld 22 procent, rapporteerde branchevereniging Techniek Nederland (voorheen Uneto-VNI).

Beeld Jan Mulders

Deze bedrijven beloven onder meer hun iPhones te controleren op vijftig punten en bieden twee jaar garantie, keuringsdienst TÜV controleert of bedrijven zich hieraan houden. Het keurmerk gaat alleen over iPhones, omdat het overgrote deel van de refurbished markt hieruit bestaat. Dat komt onder meer doordat Apple zijn telefoons jaren langer van updates voorziet dan bijvoorbeeld Samsung, vertelt Jan-Willem van Dijk.

‘Cowboymarkt’

Hij is in elk geval blij met het keurmerk, waarvan hij verwacht dat het helpt om het vertrouwen in refurbished telefoons te laten toenemen. ‘Het was echt een cowboymarkt. Mensen bieden zelfs toestellen aan op marktplaats onder het kopje ‘refurbished’, terwijl het gewoon een tweedehandstoestel is waaraan niets is gedaan.‘

Ook blij met het keurmerk is de Consumentenbond – al is het afwachten of het inderdaad een positief effect heeft voor de telefoonkoper, zegt een woordvoerder. De bond is immers kritisch op de refurbished-markt, óók op grote partijen die nu het keurmerk hebben. Tussen de achttien toestellen in 2018 die de Consumentenbond testte, bevonden zich onder meer een exemplaar met een loszittend scherm, ondermaatse accu’s en – naar het oordeel van de bond – onacceptabele gebruikssporen als krassen en putjes.

Overigens was het panel van de Consumentenbond, waarvan vijfhonderd leden een refurbished telefoon bezitten, overwegend positief. Zo was de overgrote meerderheid tevreden over de winkel waarbij ze hun opgeknapte telefoon hadden aangeschaft.

Als telefoons retour komen, dan is de reden in sommige gevallen dat ze het oneens zijn met de ‘gradatie’, vertelt Van Dijk. Dat is het stempel ‘zo goed als nieuw’, ‘licht gebruikt’ of ‘zichtbaar gebruikt’. Maar zelfs voor dat eerste stempel geldt: ‘refurbished zonder krasjes, dat kan niet.’

Pas dan ook op met aanbieders die anders beweren, is zijn advies. ‘We namen in onze eerste maanden gebruikte telefoons over van Chinese handelaren, maar daar hebben we slechte ervaringen mee. Die hadden aan de buitenkant geen enkele beschadiging, maar binnenin leek het bij wijze van spreken alsof er een vrachtwagen overheen was gereden.’

Vijf tips voor de aanschaf van een refurbished telefoon

1.  Let op de prijs. Soms vergelijken webshops de prijs van een refurbished telefoon met de prijs toen het model net nieuw was. Een jaar of twee later kan de nieuwprijs zo 200 euro goedkoper zijn. Houd hier rekening mee bij het bepalen of een refurbished telefoon de moeite waard is. Ook loont vergelijken tussen aanbieders.

2.  Controleer of de verkoper betrouwbaar is. Let bijvoorbeeld op een Thuiswinkelwaarborg- of Webwinkelkeurmerk en bekijk of een webshop telefonisch goed bereikbaar is. Ook een groot aantal (positieve) online beoordelingen – minstens enkele honderden – is een indicatie.

3.  Let op de staat van de telefoon. Een winkel meldt of hij bijvoorbeeld ‘zo goed als nieuw’ is of juist ‘duidelijke gebruikssporen’ bevat. Doet de winkel dit niet, laat hem links liggen. Bedenk dat refurbished telefoons vrijwel altijd iets van gebruikssporen vertonen.

4.  Bekijk of de leverancier kabel en stekker mee levert. Als het goed is zit dit bij de prijs in.

5.  Let op de garantie. Die varieert van 6 maanden tot 2 jaar. Ook biedt een winkel als het goed is een ‘niet goed, geld terug’-garantie van 14 dagen. Dan is er in elk geval bedenktijd, mocht de telefoon toch tegenvallen.

Verder lezen

Lees onze besprekingen van de iPhone XR, de iPhone Xs Max en de iPhone X.

Juist op zoek naar accessoires? We bespraken de AirPod 2, de tweede generatie draadloze Apple-oortjes. En voor wie het uiterlijk van zijn iPhone niet wil verpesten met een beschermende hoes, bedachten ze in België dit onzichtbare hoesje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden