Hiv-remmer voorkomt verdere besmetting

Er waren al aanwijzingen voor, maar nu blijkt uit een groot Europees onderzoek dat hiv-patiënten die consequent virusremmer slikken hun besmetting tijdens seks nauwelijks meer overdragen.

Het medicijn Maraviroc , gemaakt door het farmaceutisch bedrijf Pfizer, is bestemd voor HIV-patienten.Beeld ANP

Hiv-patiënten die virusremmers slikken, hebben een verwaarloosbaar kleine kans om bij onbeschermde seks het hiv-virus op hun partner over te dragen. Dat blijkt uit een groot Europees onderzoek onder bijna negenhonderd homoseksuele en heteroseksuele koppels, die ruim een jaar lang werden gevolgd.

De echtparen gebruikten niet of niet altijd een condoom, maar toch raakte bij geen enkel stel de partner besmet. Aan de studie, die woensdag in vakblad Jama werd gepubliceerd, werkten ook vier Nederlandse ziekenhuizen mee, waaronder het AMC en het OLVG, beide gevestigd in Amsterdam

Er waren al aanwijzingen dat hiv-patiënten die het virus met medicijnen weten te onderdrukken nauwelijks nog besmettelijk zijn, maar de nieuwe Europese studie levert sterker bewijs bij een diverse groep, zegt arts en hoogleraar virologie Charles Boucher (Erasmus MC), niet betrokken bij het onderzoek. Echtparen werden gemiddeld vijftienmaanden gevolgd en voor het eerst deden ook homoseksuele mannen mee.

Minder virusdeeltjes

De hiv-patiënten slikten allemaal al jaren hiv-remmers. Het aantal virusdeeltjes in het bloed wordt dan zo klein dat de hoeveelheid nauwelijks nog meetbaar is. 'Er zit nog wel virus in de cellen', legt Boucher uit, 'dus patiënten blijven geïnfecteerd, maar de medicatie voorkomt dat er virusdeeltjes vrijkomen en zich vermenigvuldigen.' Het is 'gewoon biologie', zegt hij: 'Bloedplasma en zaad bevatten geen besmettelijke virusdeeltjes meer, dus er kan niets meer worden overgedragen.'

De Europese onderzoeksresultaten zijn van betekenis, zegt Boucher, omdat ze het stigma op hiv nu echt van tafel vegen. 'In Nederland krijgen alle hiv-patiënten virusremmers en deze studie levert het definitieve bewijs dat zij daardoor niet langer besmettelijk zijn. Hiv-patiënten die worden behandeld, zijn zoals jij en ik. Ze kunnen het virus niet overdragen.'

Toch valt er wel iets op het onderzoek af te dingen, zegt Boucher. De studiepopulatie is mogelijk niet helemaal representatief voor de algehele bevolking. Zo waren alle deelnemers zeer trouw in het gebruik van hun virusonderdrukkende medicijnen, wat in werkelijkheid niet altijd het geval is. Wie de medicatie niet regelmatig slikt, is een stuk besmettelijker. Bovendien kan bij koppels met een stabiele relatie de kans op overdracht van het virus kleiner zijn, aldus Boucher. Misschien zijn er toch mensen, zegt hij, die zeer gevoelig zijn voor een hiv-besmetting, ook als hun partner met hiv-remmers wordt behandeld, maar die waren uitgesloten van de studie. Ze waren immers al door hun partner besmet.

Het onderzoek impliceert niet dat hiv-patiënten voortaan geen condooms meer hoeven te gebruiken, benadrukt Boucher. Onbeschermde seks geeft immers ook een grote kans op soa's, zegt hij. Bovendien is onduidelijk hoe lang het na een hiv-infectie duurt voordat een patiënt niet meer besmettelijk is. Het aantal virusdeeltjes daalt snel door hiv-remmers, maar op welk moment de besmettingskans nihil wordt, is onbekend.

Van de 888 partners van hiv-patiënten die voor het Europese onderzoek werden gevolgd, bleken er na afloop van de studieperiode toch elf een hiv-infectie te hebben opgelopen. Onderzoek wees echter uit dat het virus genetisch niet verwant was aan dat van hun partner. Zij hadden hiv opgelopen door seks met een ander.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden