Hittedoden en oprukkende muskieten

In de zomer van 2003, een van de langste en heetste die ooit in Europa werden geregistreerd, vielen naar schatting 35 duizend doden extra...

De crisis in Frankrijk was voor een groot deel te wijten aan gebrekkige organisatie in de bejaarden- en mantelzorg. Maar duidelijk was dat extreem weer, zelfs in een modern en geciviliseerd land, grote invloed kan hebben op de volksgezondheid, zeker die van kwetsbare groepen.

Klimaatveranderingen hebben direct en indirect gevolgen voor de gezondheid. Direct zijn warmtestress en verwondingen door extreem weer oorzaken. Volgens het internationale klimaatpanel IPCC (2001) neemt per saldo het aantal doden door hart- en vaatproblemen bij hitte toe. Het aantal winterse kougerelateerde doden in gematigde streken neemt daarentegen af.

Indirect kan een ander klimaat de zogeheten vectoren in de kaart spelen: oprukkende ziekmakende insecten, smerig drinkwater, gebrekkige hygiëne, bederfelijk voedsel, ondervoeding in noodsituaties. Ook bij grote volksverhuizingen door klimaatveranderingen treden gemakkelijk gezondheidsproblemen op.

Malaria
De wereldgezondheidsorganisatie WHO schrijft nu al doden en zieken toe aan klimaatveranderingen. Toename van overstromingen en stormen leidt al tot ongeveer 2,5 procent van de diarree-gevallen in de wereld. Ook breidt in een warmer klimaat het leefgebied van met name insecten zich uit naar gebieden die er tot nog toe van gevrijwaard bleven. Dat leidt tot meer gevallen van onder meer malaria en de knokkelkoorts dengue.

Bij 1 graad opwarming wordt de groep potentiële slachtoffers van dengue meteen anderhalf keer zo groot, blijkt uit studies. Zo’n 6 procent van de huidige malaria-gevallen zou al aan opwarming te wijten zijn: 160 duizend mensen. In Afrika rukt malaria meetbaar op naar opwarmende hoger gelegen gebieden waar de ziekte tot nog toe onbekend was. Malaria zou zich blijvend in Spanje kunnen vestigen.

Een temperatuurstijging met 2-3 graden stelt volgens de WHO wereldwijd 3-5 procent meer mensen bloot aan risico van malaria: honderden miljoenen mensen.

West-Nijlvirus
Ook het West-Nijlvirus kan tot op gematigde breedtes oprukken. Nu al wordt in steden als New York ’s nachts gespoten tegen de dieren.

Gemeten naar vroegtijdige dood of handicap worden in 2030 wereldwijd door het klimaat gemiddeld ruim negenhonderd mensen per miljoen getroffen, berekent de WHO. Dat is echter verre van gelijk verdeeld. Het grootste drama is Afrika, met ruim drieduizend getroffenen per miljoen; dat is even veel als in het Midden-Oosten en Zuidoost-Azië samen. In rijke westerse landen als Nederland is dat nog geen negen per miljoen, is de verwachting.

De malariamug. (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.