Hittebestendige boon moet dieet veiligstellen

Er gloort hoop voor de boon - en de honderden miljoenen voor wie bonen de basis vormen van het dagelijkse dieet. Wetenschappers verbonden aan het internationale netwerk voor landbouwonderzoek CGIAR hebben dertig bonenrassen geïdentificeerd die bestand zijn tegen de hogere nachttemperaturen die in een opwarmende wereld op steeds meer akkers aan de orde zullen zijn.

Beeld anp

Bonen hebben de onhebbelijkheid dat ze niet goed tegen nachttemperaturen van 18 graden of hoger kunnen. Het gewas, dat afstamt van gewassen in koele hooglanden, bestuift zichzelf 's nachts, en dat proces is erg gevoelig voor lauwe temperaturen. Volgens sommige schattingen zou dan ook de helft van alle bonenverbouwende gebieden rond 2050 in de problemen komen. Een gigantisch probleem in met name Afrika en Zuid-Amerika, waar enkele honderden miljoenen mensen van de basisbron van eiwitten en ijzer afhankelijk zijn.

Naar nu blijkt, hadden landbouwtechnologen het antwoord al een jaar of vijftien op de plank liggen. Steve Beebe en collega's van het Internationale Centrum voor Tropische Landbouw CIAT - onderdeel van CGIAR - gingen ertoe over om ruim duizend bonenrassen te telen op warme proefveldjes langs de kust van Colombia en bij de Universiteit van Tolima bij Bogota. Dertig rassen bleken bestand tegen de nachttemperatuur, die op de proefvelden nooit onder 23 graden dook. De meeste rassen waren afkomstig van een oude reeks kruisingsexperimenten met de tepary-boon, een taaie boon die goed tegen hitte en droogte kan, maar te klein en te bevattelijk is voor ziektes voor grootschalige landbouw.

Superboon

Internationale experts reageren verheugd: het inkruisen van de hitteresistentie van de tepary-boon in andere variëteiten geldt in het kleine wereldje van het bonenonderzoek als een doorbraak. 'Als dit ze echt is gelukt, en daar lijkt het op, dan hebben ze opmerkelijke vooruitgang geboekt', zegt bonenexpert James Kelly van de Michigan State University in wetenschapsblad Science. Overigens zal het nog jaren duren om de superboon zo ver te ontwikkelen dat hij op de markt komt.

Bij het Noord-Hollandse zaadbedrijf Bakker Brothers Seed, dat onder meer bonen teelt in Afrika en het Midden-Oosten, is hoofd onderzoek Eric Juckers zeer geïnteresseerd: 'Iedereen is hiermee bezig. Temperatuur luistert nauw bij bonen. Hoe hittetolerantie genetisch precies werkt, is nog niet bekend.'

Wel waarschuwt Juckers tegen te sombere verwachtingen als het gaat om de teloorgang van de boon. 'Het klimaat verandert niet van de ene op de andere dag. Op zich zijn we in staat het proces bij te houden, door gevoelige rassen te vervangen door meer hittetolerante variëteiten.' Daarbij hebben bonen het voordeel dat ze snel zaad leveren en dus ook snel zijn te kweken, zegt Juckers. 'Je zou binnen twee jaar een nieuw ras kunnen hebben. Zo snel kan dat gaan.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.