Higgs-deeltje inmiddels voor het grijpen

Als het langgezochte Higgsdeeltje bestaat, weegt het tussen de 115 en 150 giga-elektronvolt (GeV) en zal het Fermilab bij Chicago het ergens de komende jaren vinden.

Van onze verslaggever en Martijn van Calmthout

Dat is de voorspelling van twee internationale teams van theoretici die de huidige meetgegevens van het lab hebben geanalyseerd. De analyses van de LEP Electroweak Working Group en de Gfitter Group zijn afgelopen weekend gelijktijdig bekend gemaakt. Die wijzen er, met kleine verschillen, op dat met 95 procent zekerheid het deeltje rond de 130 GeV (een massa-eenheid voor deeltjes) zal wegen, met een onzekerheid van pakweg 10 GeV.

De analyse volgt op een preciezere meting van de massa van het zogeheten W-boson, een ander deeltjes uit het Standaard Model, dat nauw samenhangt met de Higgs. Die metingen door Fermilab werden twee weken geleden al bekend.

Het Higgsboson is het laatste nog ontbrekende deeltje uit het zogeheten Standaardmodel van de deeltjesfysica, dat deeltjes en hun krachten beschrijft. De Higgs zorgt er in theorie voor dat de andere deeltjes verschillende massa's hebben. Overigens denken veel fysici dat het Standaard Model niet het laatste woord is voor de deeltjesfysica; mogelijk bestaan er nog hele schaduwwerelden van zwaardere deeltjes die met grotere versnellers te vinden zijn.

Volgens de Nijmeegse fysicus Sijbrand de Jong, die nauw betrokken is bij de metingen in Chicago, zullen de nieuwe schattingen voro Fermilab een stimulans zijn om ook in fiscaal jaar 2011 door te meten met de Tevatronversneller in de VS. 'Dat is vooral een geldkwestie. Het apparaat loopt als een zonnetje’, zegt De Jong.

Als Fermilab de Higgs vindt, zou dat een aanzienlijke slag zijn voor het Europese LHC-versnellerproject op Cern in Geneve. De nieuwe LHC-versneller is in de eerste plaats gebouwd om de Higgs te vinden, maar de machine is na een korte start in september 2008 defect en tot zeker de zomer van 2009 buiten gebruik.

Volgens De Jong is het nieuwe resultaat ook interessant, omdat een Higgsboson met een massa van minder dan 170 GeV eigenlijk al niet meer past in het Standaard Model. De Jong: ‘Er ontstaat een soort paradox, die aangeeft dat er meer moet zijn dan het Standaard Model alleen.’

Dat zou op zich wel weer goed nieuws kunnen zijn voor de fysici van de LHC op Cern in Geneve. Die machine, de krachtigste versneller die ooit is gebouwd, is ook bedoeld om nog onbekeken energiegebieden te verkennen.

Waarschijnlijkheid van de Higgsontdekking. Bij een waarde onder de 2 is de kans 95 procent dat het deeltje te vinden is. (Gfitter Group) Beeld
Waarschijnlijkheid van de Higgsontdekking. Bij een waarde onder de 2 is de kans 95 procent dat het deeltje te vinden is. (Gfitter Group)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden