De week in wetenschapTonie Mudde

Hier is uw tekenverwachting voor vandaag

Een nieuwe app toont het risico op teken. Maar vergeet de low tech oplossingen tegen de rotbeestjes niet. 

De corona-app laat op zich wachten, maar de teken-app is er sinds deze week. Op een schaal van één vierkante kilometer laat de app zien hoe groot het risico is op een tekenbeet. De app doet dit onder meer op basis van de weersverwachting en historisch veldonderzoek, zoals het aantal geregistreerde teken op bepaalde locaties.

‘Nederlanders gaan te nonchalant om met de teek’, waarschuwde bioloog Arnold van Vliet van de Universiteit Wageningen deze week in de Volkskrant.

Teken zijn inderdaad een serieus en groeiend probleem: het aantal geregistreerde tekenbeten steeg de afgelopen tien jaar met 30 procent.

Bij zo’n twee op de honderd van die beten ontstaat de ziekte van Lyme, dat leidt tot zo’n 27 duizend nieuwe patiënten per jaar alleen in Nederland. Nu zijn die meestal goed te behandelen, maar toch houden tussen de duizend en 2.500 Nederlanders per jaar langdurig klachten, bijvoorbeeld aan gewrichten, zenuwen of hart.

Teken zijn een serieus en groeiend probleem: het aantal geregistreerde tekenbeten steeg de afgelopen tien jaar met 30 procent. Beeld Getty Images/iStockphoto

Wie op de kleine lettertjes lette in de berichtgeving over het tekengevaar deze week, zag daar ook een waarschuwing voor een andere tekensoort die de laatste tijd zijn lelijke kop laat zien in Nederland. Een grotere soort die waarschijnlijk meelift op trekvogels uit Afrika en die het dodelijke Krim-Congovirus zou kunnen overdragen.

Nuttig om in de smiezen te houden, al die teken. Maar gaat een app ons gedrag veranderen? Zo praktisch als bijvoorbeeld Buienradar is het tekenwaarschuwingssysteem niet. Van Buienradar kun je beslissingen af laten hangen; als ik een half uurtje wacht met fietsen, blijf ik droog. Maar sla je een boswandeling over als de tekenverwachting lokaal rood kleurt? In de zomermaanden loop je in zo’n beetje heel Nederland risico op een tekenbeet: één op de drie vindt plaats in de tuin.

Wat dat betreft blijven de bekende low tech adviezen tegen tekenmisère het belangrijkst, zoals op de paden wandelen, dichte schoenen dragen en aan het einde van de dag jezelf controleren op teken zodat je die tijdig kunt verwijderen met een tekentang.

Wordt al snel vergeten natuurlijk, zo’n tekencheck bij jezelf en je dierbaren. Wat me brengt bij misschien wel de nuttigste feature van de nieuwe app: een push-notificatie om je er ’s avonds aan te herinneren je oksels, liezen en al die andere favoriete tekenholletjes na te lopen.

Idee: doe bij die notificatie meteen een close-up van een teek. Voordat ze zich volzuigen met bloed maken ze op het blote oog weinig indruk. Zo’n beestje van een paar millimeter, wat kan die mij nou maken? Maar zoom in en je ziet een monster met een snuit vol weerhaken. Je gaat jezelf meteen een keer extra controleren. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden