hoe moeilijk kan het zijn reparatie elektrische apparaten

Het wordt steeds moeilijker om een elektrisch apparaat te repareren

Denkfouten in het hedendaags ontwerp gefileerd door innovatie-expert (en cabaretier) Jasper van Kuijk. Deze week: reparatierecht.

Sire lanceerde afgelopen week een nieuwe campagne – Waardeer het, repareer het – om ons te motiveren een kapot product vaker te (laten) repareren. Een nuttig initiatief, getuige de 10,9 miljoen kilo aan elektrische apparaten en textiel die Nederlanders volgens Sire wekelijks weggooien.

Beeld de Volkskrant infographics/Jasper van Kuijk

Maar verandering is willen én kunnen. En kunnen repareren wordt steeds moeilijker. Bij een Apple-laptop uit 2003 was de batterij te vervangen door twee schuifjes over te halen. Nieuw werkgeheugen? Eén luikje losschroeven. Bij een vergelijkbaar model uit 2015 kost alleen al het vervangen van de batterij blijkens deze  instructievideo een goed uur en het heeft veel weg van het uitvoeren van een openhartoperatie.

Een van de redenen dat onze elektronische apparaten steeds moeilijker te repareren zijn, is dat bijvoorbeeld smartphones en laptops steeds kleiner worden. Daarom worden onderdelen verkleind en samengevoegd, en zijn apparaten van binnen minuscule Tetris-puzzels. Hierdoor is het lastig om onderdelen te vervangen, áls er nog losse onderdelen in zitten. Zonde, want geef je computer een nieuwe batterij, meer geheugen of een snellere harde schijf en hij kan weer een tijd mee. Bovendien kun je je afvragen of laptops en telefoons niet zo dun en klein zijn dat nóg iets dunner en kleiner eigenlijk nauwelijks meer voordeel oplevert.

Maar stel, je verzamelt alle moed en je opent je kapotte apparaat, dan is vaak het eerste wat je tegenkomt een sticker die zegt dat bij zelf repareren alle garantie vervalt. Enige tijd geleden bleek dat Apple zelfs een module in z’n laptops heeft ingebouwd die kan nagaan of alle ingebouwde onderdelen wel door Apple gecertificeerd zijn en anders het hele apparaat zou kunnen uitschakelen. Gelukkig is de functie (nog) niet geactiveerd, maar ondertussen lobbyt de techreus uit Californië rustig verder om het ‘right to repair’ via wetgeving te beperken.

De vraag ligt op tafel van wie aangeschafte spullen eigenlijk zijn, van de fabrikant of van de consument. Boeren in de VS kunnen niet meer aan hun eigen tractoren sleutelen omdat ze geen toegang krijgen tot de benodigde onderdelen en diagnose-software. En in de EU is recentelijk een wet aangenomen die het verplicht maakt dat vanaf 2021 apparaten langer meegaan en makkelijker te repareren zijn, maar hebben fabrikanten het tot teleurstelling van milieuorganisaties voor elkaar gelobbyd dat onderdelen en handleidingen alleen geleverd hoeven te worden aan ‘professionele reparateurs’. En dus niet aan de consumenten op wie Sire zich richt.

Gelukkig zijn er genoeg apparaten die wél prima te repareren zijn. En zelfs met Apple-producten kun je een eind komen met een online besteld reparatiepakket, YouTube-filmpjes en een portie lef. Maar om te zorgen dat zoveel mogelijk producten langer meegaan, zou de EU eigenlijk de eerdergenoemde wet moeten repareren. Gelukkig zijn de daarvoor benodigde onderdelen en instructies vrij verkrijgbaar.

Jasper op Twitter: @Jaspervankuijk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden