Het verschil tussen reden en oorzaak is niet zo moeilijk

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht?

Taalgebruik

Wie en wat?

Michiel Mons uit Heemstede: 'Een aantal van uw redacteuren kent het verschil tussen oorzaak en reden niet.' Zie bovenstaand voorbeeld uit de krant van 27 april, maar Mons stuit er vaker op.

Heeft hij een punt?

Jazeker. Reden en oorzaak worden vaak verward, net als de bijbehorende voegwoorden 'omdat' en 'doordat'. Het eerste hoort bij een reden, het tweede bij een oorzaak. En die hebben dan ook weer hun eigen werkwoord, respectievelijk 'zijn' en 'komen'. Al die dingen gaan vaak verkeerd in het dagelijks taalgebruik, en dat is enigszins te billijken, maar in de geschreven taal in de Volkskrant mogen die fouten niet worden gemaakt.

Is het dan zo moeilijk?

Nee, eigenlijk niet. Zoals Mons schrijft: 'Als ik mijn cursisten simpel moet uitleggen wat het verschil is, zeg ik altijd: een reden veronderstelt menselijk handelen of oordelen, dingen hebben een oorzaak.' Kijk met die wetenschap eens naar de zin in het voorbeeld hierboven en het is simpel, toch?

Ter aanvulling daarop

Iets komt doordat het een oorzaak heeft; iets komt nooit omdat het een oorzaak heeft. Dat voegwoord reserveren we voor een reden en het werkwoord zijn. Bovenstaand voorbeeld had ook als volgt kunnen worden geformuleerd: 'Dat het tot nu toe is mislukt, komt doordat in Nederland de traditionele rolverdeling nog altijd hoog in het vaandel staat.' Ook dan hadden we de oorzaak te pakken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden