Wetenschap Klopt dit wel?

‘Het Amsterdamse verbod op benzineauto’s in 2030 leidt niet tot schonere lucht’ - Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: het Amsterdamse verbod op benzineauto’s in 2030 leidt niet tot schonere lucht.

Centraal station van Amsterdam.

RAI-vereniging Steven van Eijck vindt dat het ‘fabeltje’ maar eens moet worden doorgeprikt. Het idee, dat de Amsterdamse lucht schoner wordt van een verbod op benzine- of dieselauto’s, klopt helemaal niet, zegt hij in WNL Op Zaterdag op NPO Radio 1. Volgens Van Eyck stoot een elektrische auto net zoveel fijnstof uit als een benzineauto. Het verbod moet in de hoofdstad vanaf 2030 gaan gelden.

Klopt het?

Van Eijck baseert zijn stelling onder meer op een onderzoeksartikel dat in 2016 verscheen in Atmospheric EnvironmentDe auteurs van het artikel schrijven dat elektrische auto’s voor net zoveel fijnstof zorgen als vergelijkbare conventionele auto’s. Dat komt niet door hun uitlaat: ongeveer 90 procent van alle fijnstof die auto’s veroorzaken, komt door opwervelend stof van de weg, slijtage van de banden en van de remschijven. Omdat elektrische auto’s wat zwaarder zijn, zouden de banden sneller slijten en zou meer stof opwervelen. Ook onderzoeker Bruno van Zeebroeck van Transport & Mobility Leuven, sluit zich hierbij aan. ‘De hoeveelheid fijnstof veroorzaakt door slijtage is in grote mate afhankelijk van het gewicht van de wagen en de rijstijl. Aangezien een elektrische wagen over het algemeen zwaarder is, veroorzaakt deze meer fijnstof door banden en wegslijtage.’

Maar Auke Hoekstra, onderzoeker aan de Technische Universiteit Eindhoven, plaatst kanttekeningen bij de studie. Zo zegt hij dat deze te weinig onderscheid maakt tussen schadelijk fijnstof, zoals roet, en minder schadelijk fijnstof. Juist roet, dat alleen uit de uitlaat komt, schaadt de gezondheid, omdat het via de longblaasjes in de bloedbaan kan komen. Ook is de relatie tussen een zwaardere auto en meer opwervelend stof volgens Hoekstra niet zo eenduidig.

Een onderzoek van TNO  laat zien dat elektrische auto’s juist minder fijnstof veroorzaken. Ook Richard Smokers van TNO merkt op dat het onderscheid in type fijnstof belangrijk is. Wetenschappers vermoeden dat remstof schadelijker is dan ander fijnstof dat vrijkomt op de weg, omdat het metaaldeeltjes bevat. Omdat elektrische auto’s vaker op de elektromotor remmen, slijten de remschijven minder snel en komt er minder remstof vrij.

Naast fijnstof stoten benzine- en dieselauto’s ook nog andere schadelijke verbindingen uit, zoals stikstofoxiden. TNO berekende welke effecten het Amsterdamse plan  zou hebben op de hoeveelheid roetdeeltjes én stikstofoxiden in de Amsterdamse lucht. De GGD zette die effecten om in aantal niet meegerookte sigaretten per dag. Het plan behelst verschillende onderdelen, waarvan het verbod op benzine- en dieselauto’s in 2030 inderdaad weinig meer toevoegt: in de drukste straten van Amsterdam is het effect net zo groot als het niet meeroken van 1 sigaret per dag. Maar eerdere maatregelen, in 2022 en 2025, zorgen ook al voor een schonere lucht. Het effect van die maatregelen, onder meer het invoeren van milieuzones, staat gelijk aan het niet meeroken van 2 sigaretten per dag. Ook zonder de Amsterdamse maatregelen zal de Amsterdamse luchtkwaliteit verbeteren door strengere emissie-eisen en modernisering van het wegverkeer.

‘Moderne verbrandingsmotoren zijn al veel schoner dan die van dertig jaar geleden’, zegt hoogleraar Maarten Steinbuch van de TU Eindhoven. ‘En de hoeveelheid auto’s met een verbrandingsmotor zal natuurlijk sterk zijn gereduceerd, omdat elektrisch rijden vanzelf al zal opkomen.’ Ook die algemene veranderingen zijn vergelijkbaar met het niet roken van 2 sigaretten per dag.

Eindoordeel

Het verbieden van benzine- en dieselauto’s in 2030 zorgt voor een beetje schonere lucht. Eerdere maatregelen zetten wat dat betreft meer zoden aan de dijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden