Beter leven 'dry misting'

Helpt waternevel bij het vers houden van groenten en fruit in de supermarkt?

Antwoord op lezersvragen over gezondheid, voeding, leefstijl en psyche. Deze week: helpt waternevel boven verse groenten en fruit in de supermarkt?

Niet alle producten drogen even snel uit. Sinaasappelschillen en tomatenvellen houden vocht wel even binnen, al kan het kroontje van de tomaat er wel snel verlept bij gaan hangen. Beeld Luc Claessen / Belga

Je ziet ze in supermarkten steeds vaker opduiken: sproeiers die een mistlaagje over de bananen, paprika’s en sla leggen. Dat zou groente en fruit langer vers houden, waardoor minder bij het afval belandt. Werkt het of is het voor de bühne?

‘Dry misting’ is de vakterm, zegt onderzoeker na-oogsttechnologie Eelke Westra van Wageningen Food & Biobased Research. ‘Het zijn zulke kleine druppeltjes dat ze geen waterlaag vormen.’ De druppels dalen dus niet neer – waardoor de paprika’s niet kletsnat in het winkelwagentje terechtkomen – maar worden direct in de lucht opgenomen.

Het belangrijkste voordeel is dat de luchtvochtigheid omhooggaat, wat snelle uitdroging voorkomt. Westra: ‘Groenten en fruit bestaan voor ongeveer 90 procent uit water. Als de luchtvochtigheid in een winkel laag is, kunnen ze hun vocht snel verliezen.’ Het vocht trekt dan die droge lucht in, waarna de sla en paprika’s slap en verrimpeld achterblijven.

Niet alle producten drogen even snel uit. Sinaasappelschillen en tomatenvellen houden vocht wel even binnen, al kan het kroontje van de tomaat er wel snel verlept bij gaan hangen. De eerste slachtoffers van lage luchtvochtigheid zijn producten met weinig volume, een groot oppervlak en zonder beschermend laagje, zoals bladgroenten als sla of andijvie.

Benevelen draait niet zozeer om verkoeling, zoals soms wordt gesuggereerd, al zal de luchttemperatuur rondom de versafdeling wel iets dalen. Westra: ‘Voor de verdamping van de waterdruppeltjes is energie nodig, deze wordt in de vorm van temperatuur uit de lucht gehaald.’ Dat kan licht koelend werken, al is het ook afhankelijk van hoeveel water wordt omgezet in damp. Hoe vochtiger de lucht is, hoe minder de temperatuur daalt.

Hoeveel verschil maakt zo’n waternevelsysteem nou exact? Daar zijn weinig studies of openbare data over te vinden. De Nederlandse leverancier van de nevelmachines, Contronics, bracht in 2017 wel resultaten uit van ‘Fresh Demo’, een Europees onderzoeksproject. Onderdeel was een vierjarig experiment bij supermarkt PlusVanGurp in Roosendaal, waar vanaf het tweede jaar waternevel werd gebruikt. De supermarkt gooide vervolgens zo’n 25 procent minder versproducten weg. Uit andere (tamelijk kleine) experimenten bleek dat producten als asperges en perziken twee tot vijf dagen langer goed bleven in de schappen.

Dag en nacht benevelen doet in elk geval niet onder voor ’s nachts koelen en werkt soms zelfs beter, concludeerden collega’s van Westra in 2010 in een evaluatie van het Contronics-systeem bij onder andere druiven en sla. Supermarkten leggen groenten en fruit ’s nachts vaak in gekoelde opslagruimtes, dus dry misting zou veel tijd en energie kunnen schelen.

Er is nog een belangrijke reden dat supermarkten geïnteresseerd zijn in de techniek: de discussie over plastic afval. Verpakkingen kunnen beschermen tegen vochtverlies, maar we willen van het plastic af. Dry misting kan een interessant alternatief zijn. Albert Heijn berichtte afgelopen mei over een succesvol experiment met het benevelen van onverpakte bananen, paprika’s en bospeen, met andere producten lopen nog tests.

Thuis ook maar met de plantenspuit over onze groenten dan? Dat kan, reageert Westra, als je continu blijft spuiten. Dan is het groentenvak in de koelkast toch een simpelere truc: daar is het luchtvolume klein, waardoor de vochtigheid makkelijker hoog blijft zonder dat slablaadjes veel water hoeven in te leveren.

Gezonder leven, slimmer bewegen en beter slapen: dat willen we (bijna) allemaal. De Volkskrant gidst u door de wereld van gezondheidsclaims, afvallen, sportmythes en fitboys.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden