Helpt vooroverbuigen om weer op adem te komen?

Gezond

Of het nu een sprinter is die net over de finishlijn is gerend of een voetballer vlak na het fluitsignaal, opvallend vaak staat een sporter voorovergebogen uit te puffen. Is dat aangeleerd gedrag, een manier om zichzelf een houding te geven als bewegen niet meer hoeft? Of helpt het hem om weer op adem te komen?

Lance Armstrong buigt voorover na het behalen van de finish van de New York Marathon. Beeld afp

Eerst even wat ademhalingsbasics. Door inademen brengen we zuurstof via het bloed naar de spieren die op dat moment aan de bak moeten. Met behulp van die zuurstof verbranden de spieren stoffen als koolhydraten en vetten, waardoor ze energie krijgen om samen te trekken. Tijdens dat verbrandingsproces komt koolstofdioxide vrij, die via het bloed weer wordt afgevoerd naar de longen. Daar wordt de CO2 uit het bloed gehaald om met een uitademing de wijde wereld in te gaan. Dit gaat aan één stuk door, ongeacht wat we doen. Maar gaan we onszelf extra uitsloven, dan verbruiken de spieren extra zuurstof. Veel extra zuurstof: terwijl een (jong)volwassene in rust zo'n 12 tot 15 keer per minuut ademhaalt, kan dat tijdens sporten oplopen tot 35 tot 45 keer per minuut en bij goed getrainde sporters zelfs tot 70 keer.

Dat betekent ook dat het lichaam tijdens grote inspanning meer zuurstof omzet in CO2. Die verhoogde CO2 raak je na afloop een stuk sneller en beter kwijt als je vooroverbuigt dan als je rechtop staat, mailt Jaap Muntinga, medisch fysioloog bij het UMC Groningen. Dat heeft volgens hem twee redenen. Ten eerste stroomt het CO2-rijke bloed in die houding beter terug naar het hart, en van daaruit naar de longen, met dank aan de zwaartekracht. 'Bij rechtop staan dreigt het bloed zich, mede door het stoppen van de spiercontracties, in de benen te verzamelen.' Het gevolg kan zijn dat het langer duurt voordat je weer op adem bent of zelfs dat je je licht gaat voelen in het hoofd. Ook in de hersenen neemt de doorbloeding dan immers af.

De tweede reden is dat we door vooroverbuigen extra druk uitoefenen op het middenrif tussen borst- en buikholte - de belangrijkste ademhalingsspier. Daardoor kunnen we gemakkelijker uitademen en dus meer CO2 tegelijkertijd uitblazen, legt Muntinga uit. 'Astmapatiënten die het benauwd hebben doen net zoiets, door bijvoorbeeld met opgetrokken schouders voorovergebogen op een tafel te leunen.'

Door naar voren te buigen verbetert dus zowel het transport van CO2 via het bloed naar de longen, als het transport van CO2 via de longen naar buiten, concludeert Muntinga. Logisch dat sporters op die manier uithijgen, of ze zich nu bewust zijn van die voordelen of niet. 'Intuïtief is dit de meest gekozen houding, hoewel gaan liggen wat betreft zwaartekracht nog effectiever is. Maar dan wordt de overgang van veel inspanning naar helemaal niets wel erg groot. Dus blijf je maar liever een beetje voorover gebogen lopen of staan - tenzij je helemaal stuk bent.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.