Helpt de sauna tegen verkoudheid?

Gezond: lezersvragen over lijf en leden

Door na de sauna in een koud bad te springen, zou kans op kouvatten ook kunnen toenemen.

De bewering duikt wel eens op in advertenties van wellnesscentra: een bezoek aan de sauna helpt verkoudheid te voorkomen. Foto afp

De bewering duikt wel eens op in advertenties van wellnesscentra: een bezoek aan de sauna helpt verkoudheid te voorkomen. Het klinkt plausibel. Door heet en koud af te wisselen wordt de weerstand van je lichaam verhoogd en daarmee verminder je de kans om verkouden te worden. Maar klopt het ook?

Verkoudheid, een ontsteking van het slijmvlies in de neus, de bijholten en de keel, wordt veroorzaakt door een virus. Er zijn meer dan honderd verkoudheidsvirussen. Die verspreiden zich onder meer via druppeltjes in uitgeademde lucht, die door anderen worden ingeademd. Dat gebeurt vooral in afgesloten ruimtes, waarin mensen dicht op elkaar zitten - bus, trein, school, huiskamer, noem maar op.

Hoogleraar virologie Ab Osterhaus kan zich niet voorstellen wat de beschermende werking van de sauna zou moeten zijn. 'In het algemeen geldt dat weerstand belangrijk is om verkoudheid te voorkomen, maar ik waag te betwijfelen of saunabezoek daaraan bijdraagt. Er is in elk geval geen wetenschappelijk bewijs voor.'

'In de sauna worden je longen verwarmd, waardoor de doorstroming van het bloed toeneemt', zegt Osterhaus. 'Theoretisch zou je kunnen zeggen: dat geeft wat meer mogelijkheden voor je afweer. Maar saunabezoekers koelen vaak heel snel af door in een koud bad te springen of koud te douchen. Dat zou de kans op kouvatten misschien juist vergroten.'

Onder wetenschappers is veel gediscussieerd over de relatie tussen kouvatten en verkoudheid. Word je verkouden als je te dun gekleed naar buiten gaat als het koud is? Het antwoord is niet eenduidig.

Osterhaus: 'Vroeger werd gezegd dat kouvatten niets te maken heeft met verkoudheid. Maar er zijn redenen te bedenken waarom kouvatten wel invloed heeft: het maakt de slijmvliezen van de bovenste luchtwegen gevoeliger en dat is net de plek waar verkoudheidsvirussen toeslaan. De productie van slijm wordt minder en er is minder toevoer van cellen die de afweer bepalen. Dat zou kunnen. Of het echt zo is, weet ik niet. Het is nooit goed onderzocht.'

Er zijn aanwijzingen dat bij koud weer meer verkoudheid voorkomt. Maar dat kan te maken hebben met het feit dat mensen dan meer binnen zitten en de kans dat ze elkaar aansteken, door bijvoorbeeld te hoesten, groter is. 'Of verkoudheid geassocieerd is met kouvatten blijft onduidelijk.'

Volgens de viroloog is het in het normale sociale verkeer onmogelijk om verkoudheid te voorkomen. Er zijn geen vaccins tegen verkoudheid. Volwassenen worden gemiddeld 2 tot 5 keer per jaar verkouden, kinderen twee keer zo vaak.

De beste preventie tegen verkoudheid is het op peil houden van je weerstand, zegt Osterhaus. Dat doe je door gezond te leven, goed te eten en voldoende te slapen. Vitaminen zijn belangrijk, maar het slikken van extra vitaminen heeft niet zoveel zin als iemand gewoon gezond eet. 'Gezond leven kan verkoudheid niet voorkomen, maar er wel aan bijdragen dat zich geen complicaties voordoen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.