foto (oud) inzicht

Helm op, dan meten we uw geestesgesteldheid

Wonderlijke wetenschapsfoto’s uit het verleden. Wat gebeurt hier?

Demonstratie van de Psychograph in Chicago, 1938. Beeld Getty

Een kwart eeuw hadden ze eraan gewerkt, de Amerikanen Henry Lavery en Frank White, maar op 29 januari 1931 kondigden ze dan ook trots hun gepatenteerde Psychograph aan. Een helmvormig apparaat met 1954 palletjes, hendeltjes en elektrische contacten dat de exacte vorm van de menselijke schedel kon vaststellen en daaruit de geestesgesteldheid van de betreffende persoon afleidde. In totaal konden er tegelijk 32 kenmerken worden bepaald, elk in vijf stappen oplopend van afwezig tot superieur. Een assistent zette de proefpersoon de helm op, stelde de palletjes goed af en startte met een hendel de elektrische motor in het notenhouten kastje, dat de stand van alle palletjes elektrisch aflas en op een papierrol vastlegde. Het apparaat kon in welgeteld 28 seconden iemands intelligentie vaststellen, was de bewering. Terwijl Europa in die tijd de schedelmeetkunde al hoog en breed heeft afgeleerd, vinden de Amerikanen het instrument fascinerend. Er worden tientallen van de apparaten gebouwd en in winkels en openbare gelegenheden geplaatst. Bij een tentoonstelling in Chicago in 1934 haalt een handige ondernemer er twee ton mee op. Niet dom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.