Factcheck Klopt dit wel?

Helft leerlingen gebruikt vieze school-wc niet – Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: meer dan de helft van leerlingen vindt de wc op school te vies om te gebruiken, zou uit een nieuwe peiling blijken.

Beeld thinkstock

Van wie komt die claim?

Werk aan de winkel voor de schoonmaakbranche. Letterlijk, want een nieuw onderzoek van uitgerekend hygiënebedrijf Essity zou laten zien waar een groot gat in de markt ligt: op scholen. Daar is het – volgens een peiling onder ruim 1.500 scholieren, leraren en ouders – zo beroerd gesteld met de wc’s dat meer dan de helft van de leerlingen liever thuis gaat en op school soms zelfs de plas ophoudt. Dagblad AD deelde landelijk de onderzoeksresultaten, waarna al gauw RTL Nieuws en Editie NL volgden. De Algemene Vereniging Schoolleiders beaamde het probleem in de uitzending.

Klopt het?

Het is duidelijk waar hier de belangen liggen, dus de vraag is of de onderzoeksresultaten een beetje overeenkomen met de realiteit. Dat hangt af van hóé Essity het onderzoek liet uitvoeren. Dat blijkt te zijn gebeurd door onderzoeksbureau Kantar Public, vroeger bekend als TNS Nipo.

Dat bureau heeft een groot panel met Nederlanders tot zijn beschikking die zo nu en dan over van alles en nog wat worden geënquêteerd. Uit dat panel trokken de onderzoekers drie onafhankelijke steekproeven: eentje met alleen maar scholieren, een tweede met ouders van kinderen die niet in de eerste steekproef zaten, en een derde met leerkrachten.

‘Best een aardig onderzoek hoor’, zegt peilingmethodiekonderzoeker Peter Lugtig van de Universiteit Utrecht. ‘Het geeft wel vertrouwen dat er bij alle drie de groepen globaal hetzelfde beeld uitkomt.’

Dat wil niet zeggen dat de resultaten echt zo zorgwekkend zijn, vindt de peilingonderzoeker. Want ook al zegt eenderde van de ondervraagde ouders zich ‘enige tot grote mate’ zorgen te maken ‘over de hygiëne op school’, vindt twee derde van de kinderen de toiletten ‘vies’ en ‘niet fris’ ruiken en geeft meer dan de helft van de leraren aan klachten te horen over ‘de hygiëne op school,’ is het volgens Lugtig opvallend dat de enquête door de vraagstelling al aanstuurt op zulke antwoorden: vrijwel alle vragen gingen over viezigheid. ‘Mensen hebben de neiging om instemmend te antwoorden. Dus als je eenzijdige vragen voorlegt, zoals ze hier hebben gedaan, dan zullen de antwoorden meer uitslaan naar dat eenzijdige beeld. Er hadden ook wat positieve hygiënevragen in moeten zitten, of neutralere.’

Het RIVM laat weten dat er geen overzichtscijfers zijn. De regionale GGD’s peilen zo nu en dan de hygiëne op basisscholen, en daar komt een wisselend beeld uit. ‘Het is niet zeldzaam dat ze meldingen krijgen die wij als ‘onwenselijk’ bestempelen, zoals school-wc’s die zo vies zijn, dat kinderen er niet op willen’, bevestigt Thijs Veenstra, hygiëne-expert bij het RIVM.

Eindoordeel

Er zijn zeker signalen van vieze wc’s op scholen. Of de viezigheid zo erg is als de peilingresultaten van Essity suggereren, valt te betwijfelen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.