Heeft voeding invloed op mijn darmflora?

Ga er maar aan staan: poep inzamelen bij ruim 1.100 proefpersonen. Onderzoekers van UMCG deden het, om zo te ontdekken welke invloed voeding en medicijnen hebben op de bacteriën in de darmen. De resultaten staan in het nieuwste nummer van Science.

Beeld Flickr/Christian Kadluba

De wetenschappers maakten dankbaar gebruik van het zogeheten Lifelines-programma, dat vele duizenden mensen volgt in Groningen, Friesland en Drenthe. Deelnemers vullen een batterij aan vragenlijsten in - onder meer over het eetpatroon - en leveren biologisch materiaal in.

De poepmonsters zijn daarbij een verhaal apart. Bij het toiletbezoek stoppen de deelnemers met een plastic schepje een beetje ontlasting in een reageerbuisje. Die moet direct de vriezer in om de bacteriehuishouding te conserveren. 'Bacteriën groeien sneller bij hogere temperaturen', zegt onderzoeksleider en hoogleraar genetica Cisca Wijmenga. 'In de vriezer blijft de situatie nog zoveel mogelijk gelijk aan die in de darmen.' Studenten in auto's haalden de monsters aan huis op. In het lab werd met een soort appelboortje een stukje bevroren poep uitgeboord om zo het complete DNA in kaart te brengen. Die genetische informatie geeft aanwijzingen over het type bacteriën in de ontlasting.

Wat we tot ons nemen aan voeding en medicijnen verklaart voor zo'n twintig procent de verschillen in de darmflora, blijkt uit de Groningse studie.

Vermindering van de diversiteit

Een calorierijk dieet en maagzuurremmers? Dat gaat gepaard met een vermindering van de diversiteit van de darmflora. Maar veelgebruikers van yoghurt, wijn en koffie hebben doorgaans juist meer verschillende typen bacteriën in de darmen. Wat dat precies voor gezondheidsconsequenties heeft, is nog onbekend terrein. Wijmenga: 'Er zijn aanwijzingen dat gezonde mensen een grotere diversiteit aan darmflora hebben. Maar daarbij is de kip-en-het-ei vraag nog onbeantwoord: zijn ze gezond vanwege die diversiteit aan darmbacteriën? Of leidt een betere gezondheid tot gunstigere omstandigheden in de darmen voor verschillende typen bacteriën?'

Studies naar darmflora zijn vaak slecht herhaalbaar: als collega's elders op de wereld hetzelfde experiment uitvoeren, kunnen er zomaar andere resultaten uitkomen. Maar daar hoeven de Groningers niet bang voor te zijn; hun studie ís namelijk al herhaald door Belgische collega's die tegelijkertijd publiceerden in Science. Wijmenga: 'Tachtig procent van onze conclusies vinden zij ook. Dat is extreem hoog in dit vakgebied.' De hoogleraar hoopt dat andere onderzoekers hun protocol ook gaan gebruiken, zodat resultaten nog beter onderling vergelijkbaar zijn. Daarbij is het volgens haar belangrijk om te corrigeren voor het type ontlasting. 'Dit konden de proefpersonen aangeven op de zogeheten Bristol Stool Chart, met categorieën als 'harde keutels' en 'dunne, waterige poep'. Daar moet je bij de analyse echt rekening mee houden. Bij diaree is de poep maar kort aanwezig in de darmen; dat heeft invloed op de darmbacteriën die in de wc landen.'

Rest de vraag: zijn er nog interessante verschillen tussen Nederlandse en Belgische poep? Wijmenga: 'Jazeker, in Vlaanderen drinken ze meer bier en gebruiken meer antibiotica. Dat zie je terug.'

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar gezond@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden