'Haperende opwarming geen argument tegen klimaatverandering'

De hapering sinds 1999 in de opwarming van de aarde is alleen statistisch al geen goed argument om klimaatverandering mee te ontkennen. In Nature schrijven meteorologe van het Max Planck Instituut in Hamburg en de Universiteit van Leeds vandaag dat zelfs vijftien jaar stagnatie van de opwarming te kort is om het falen van klimaatmodellen aan te tonen.

Beeld anp

Dat is opmerkelijk, omdat de luchttemperatuur na de eeuwwisseling wel degelijk minder steeg dan wat computermodellen voorspelden op grond van de oplopende concentraties kooldioxide in de atmosfeer. Kan gebeuren, zeggen ze.

In de discussies rond de vorige rapportage van het VN-klimaatpanel IPCC in 2013 speelde daarom de zogeheten 'klimaatgevoeligheid' van de modellen een belangrijke rol: de uiteindelijke opwarming bij een verdubbeling van de concentratie broeikasgas.

Volgens critici werd, gezien de gestopte opwarming, de invloed van CO2 in klimaatverandering systematisch overschat in de computermodellen.

Volgens Jochem Marotske en Piers Forster is daarvan echter geen sprake. De twee bekeken met nieuwe statistische methodes opnieuw de temperatuurmetingen sinds 1900 en ontrafelden daarin de verschillende factoren bij opwarming en afkoeling.

Zelfs op termijnen van vijftien jaar overheersen nog steeds toevallige variaties de temperatuurontwikkeling en grote branden of vulkaanerupties, concluderen ze. Hoe gevoelig het klimaat voor CO2 is, doet er daar niet veel toe. Pas op echt lange termijn is een trend echt aan te wijzen.

In het geval van voortdurende broeikasgas-emissies is dat een duidelijke opwarming: ongeveer 1,5 graden in 240 jaar, waarvan 0,9 graden in de laatste vijftig jaar. De warmte is de laatste tien jaar vooral in de diepzee gaan zitten, menen klimaatwetenschappers nu.

Warmste jaren ooit

Het artikel van onderzoekers Marotzke en Forster komt een week na de bekendmaking van zowel NASA als de Wereld Meteorologische Organisatie WMO dat 2014 een van de warmste jaren was die ooit zijn gemeten. Ook in Nederland was het in drie eeuwen niet zo warm geweest.

De spraakmakende Nederlandse scepticus Hans Labohm verloor daarmee een goede fles aan Bart Strengers van het Planbureau voor de Leefomgeving in een oude weddenschap dat de jaren 2009-2014 kouder zouden uitpakken dan de tien jaar ervoor. Strenger krijgt de fles binnenkort aangereikt bij een officieel etentje, meldt hij.

Klimaatonderzoeker dr. Geert Jan van Oldenborgh van het KNMI in De Bilt noemt de nieuwe Nature-studie een welkom tegenwicht tegen alle zwartmakerij van klimaatmodellen.

Hij noemt het werk vooral technisch interessant. 'Ze gebruiken simpele methodes om te kwantificeren wat we eigenlijk allang weten: op korte termijn overheerst de natuurlijke variatie, klimaattrends door meer CO2 zie je pas op langere termijn. Vijftien jaar is kort, is in feite de boodschap.'

Kritisch klimaatjournalist Marcel Crok houdt al jaren discussies over de vermoedelijke overschatting van de rol van kooldioxide in de opwarming. Hij bestrijdt dat met de Nature-studie het laatste woord gezegd is over klimaatmodellen.

Crok: 'Dit lijkt me vooral een cirkelredenering. Modellen die zijn getuned op de temperatuurmetingen in het verleden blijken die goed te reproduceren. Maar als het aankomt op een echte voorspelling, namelijk voor de laatste vijftien jaar, gaat het gewoon mis in alle 114 simulaties die ze deden. Zoiets schreeuwt om uitleg.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden