Handtekening Rushdie alleen via metaaldetector

Een scriptschrijver vertelde eens aan Salman Rushdie hoe je een goede Hollywoodfilm schrijft: 'Begin met een aardbeving en bouw daarop voort.' Op een persconferentie aan het begin van zijn 'promotiedag' in Nederland vertelde Rushdie dinsdag dat hij het advies ter harte had genomen voor zijn nieuwe roman, De grond onder...

Als iemand weet dat het leven elk moment kan eindigen, dan is het Rushdie wel. De fatwa die de Iraanse ayatollah Khomeini op Valentijnsdag 1989 over hem uitsprak wegens de inhoud van zijn roman De duivelsverzen, moet hem als een aardschok hebben getroffen.

Het is een ramp die nog altijd natrilt. Want hoewel de Iraanse regering in september verklaarde afstand te nemen van Khomeini's doodvonnis, is een bezoek van de schrijver nog altijd niet mogelijk zonder politieagenten, bodyguards met oordopjes, en veel geheimzinnigheid vooraf over de plekken waar hij zal verschijnen. Rushdie is de enige auteur bij wie de lezer langs een metaaldetector moet, voordat hij een handtekening kan bemachtigen.

Maar vergeleken met vier jaar geleden zijn de veiligheidsmaatregelen sterk verminderd, zegt Rushdie. 'Mijn leven is voor tachtig procent weer normaal. Professioneel en privé kan ik nu weer alles doen wat ik wil, hoewel ik de beveiliging er nog af en toe van moet overtuigen dat ze sommige dingen niet hoeven te doen. Maar mijn leven zou pas helemaal normaal zijn als ik zonder bewakers kon rondlopen en niet elke dag met Scotland Yard hoef te spreken.'

Helaas moet het risico dat bepaalde 'splintergroeperingen' zullen proberen een aanslag op hem te plegen, 'serieus genomen worden', zegt Rushdie. 'Maar ik denk dat de geloofwaardigheid van de Iraanse regering op het spel staat, en dat is bemoedigend.'

Verder praat de Indiaas-Engelse schrijver liever over zijn boek. 'Het is een liefdesverhaal', zegt hij tegen een man, die hem tijdens de drukbezochte signeersessie 's middags in een Amsterdamse boekhandel voorzichtig vraagt waar de nieuwe roman eigenlijk over gaat. 'Met rock 'n' roll erin.'

De grond onder haar voeten is het meeslepende verhaal van twee vrienden, de een fotograaf, de ander zanger en schrijver van popsongs, die beiden de wereldberoemde zangeres Vina Apsara begeren. Rushdie spreekt zelf over 'een liefdesdriehoek'. 'Het was erg moeilijk om over de liefde te schrijven in een wereld waar mensen óf sentimenteel óf cynisch over de liefde doen', zegt Rushdie. 'Mijn roman moest geen van beide zijn.' Hij voegt daaraan toe: 'De liefde van vrienden en familie heeft me door de afgelopen tien jaar heen gesleept. Hoe onzeker de liefde ook is, ze blijft een belangrijke waarde.'

Zo schrijft Rushdie over zijn eigen leven zonder ook maar een moment autobiografisch te worden. Hij geeft toe: hij heeft vaak beweerd dat hij, als de situatie weer genormaliseerd zou zijn, met zijn dagboeken aan de slag zou gaan. Daar denkt hij nu anders over. 'Het idee om na tien jaar vrijwillig opnieuw in die periode te duiken, lijkt me verschrikkelijk. Verder zegt een stem in me steeds: ''Je bent een romanschrijver.'' Daar denk ik nu aan, om als ik ermee bezig ga, een paar stappen links of rechts van de werkelijkheid te zetten.'

Aan het eind van de dag leest Rushdie voor in een volle Beurs van Berlage. Als hem in het interview naderhand wordt gevraagd waarom Ormus, de zanger, uit liefde voor Vina tien jaar met niemand naar bed gaat, zegt hij: 'Een man die onvoorwaardelijk trouw is, dat is vreemd. En vreemd is interessant.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden