Groot, flexibel en kleverig; de vijf bijzonderste tongen uit het dierenrijk

Deze week werd bekend dat de kleine langtongvleermuis een tong heeft met bijzondere eigenschappen. De vleermuis kan papillen op zijn tong vullen met bloed, zodat ze overeind gaan staan. Door deze papillen-erectie weet de vleermuis meer nectar uit bloemen te halen, doordat de nectar tussen de papillen blijft steken. Maar de kleine langtongvleermuis is niet het enige dier met een bijzondere tong. Vijf voorbeelden.

De tong van een giraffe Beeld epa
De tong van een giraffeBeeld epa

Blauwe vinvis
De tong van de kleine langtongvleermuis mag dan bijzonder zijn, groot is hij niet. Met een dikte van ongeveer 3 millimeter legt hij het af tegen de tong van de blauwe vinvis. Het grootste dier van het dierenrijk heeft dan ook de grootste tong. Met een gewicht van 3 ton is de tong van de blauwe vinvis ongeveer even zwaar als een olifant.

Hoewel het logisch is dat het grootste dier ter wereld ook de grootste tong heeft, is de tong van de blauwe vinvis ook relatief groot. De blauwe vinvis eet door zijn mond te vullen met water en krill. De enorme hoeveelheid water wordt dan gefilterd met behulp van de baleinen en de tong van de walvis. Om de honderdduizenden liters water uit zijn mond te duwen is een krachtige tong noodzakelijk.

Giraffe
De tong van de giraffe is een van de meeste gespierde in het dierenrijk. De tong is bijna een halve meter lang en is ruw en gehard om de giraffe te beschermen tegen scherpe doorns van de bomen en planten waarvan hij eet. Hij gebruikt zijn tong om bladeren van de bomen mee te plukken.

De tong van een giraffe is donker. Waarom de tong die kleur heeft is niet helemaal zeker. Er wordt vanuit gegaan dat de donkere kleur de tong beschermt tegen de zon terwijl de giraffe eet, maar de kleur kan ook komen van een gebrek aan bloedvaten in de tong.

Een giraffe toont het puntje van zijn tong Beeld afp
Een giraffe toont het puntje van zijn tongBeeld afp

Flamingo
De flamingo gebruikt zijn tong als pomp om water te filteren. Met zijn bijzondere snavel duikt hij ondersteboven het water in en zuigt het water door zijn snavel door zijn tong naar voor en achter te bewegen. De flamingo vangt op deze manier slakken en insekten die in zijn bek blijven hangen.

Maar er is nog iets bijzonders aan de tong van de flamingo. Aan beide kanten van de tong en in de mond zit weefsel dat met bloed gevuld kan worden om de bek van stevigheid te voorzien als de flamingo met zijn kop onder water is. Het weefsel wordt stevig doordat het bloed opneemt, net zoals een menselijke penis.

Een flamingo drinkt water Beeld epa
Een flamingo drinkt waterBeeld epa

Specht
Spechten staan vooral bekend om hun snavel waarmee ze eindeloos tegen de bomen aantikken op zoek naar voedsel. Maar nadat ze een gaatje in de schors hebben gemaakt, moeten ze ook een bijzondere tong hebben om het voedsel uit de schors te krijgen.

De tong van een specht is vrij lang en heeft mechanismen om de prooi vast te pakken. Sommige spechten hebben een kleverige tong, andere gebruiken uitstekels op de tong. Omdat de tong langer is dat het hoofd van de specht, heeft deze een bijzondere manier gevonden om zijn tong te bewaren wanneer deze niet nodig is: gewikkeld om zijn hersenen.

Kameleon
Van alle tongen is die van de kameleon het bekendst, opgerold in rust en naar buiten schietend als een prooi in zicht is. De tong van een kameleon kan tot twee keer zijn lichaamslengte zonder staart zijn en is sterk elastisch. Aan het einde van de tong zit een zuignap dit zich aan de prooi vasthecht. De tong is niet kleverig, maar kan alleen gebruikt worden als deze vochtig is.

De tong van de kameleon kan met grote snelheid worden afgeschoten door de spieren in de mond en tong. Door kringspieren vlak voor het einde van de tong kan druk worden opgebouwd, wat er uiteindelijk in resulteert dat de tong wegschiet. Een lange tongspier is verantwoordelijk voor de terugreis naar de mond van de kameleon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden