Groot Barrièrerif verliest kleur door opwarming klimaat

Het Groot Barrièrerif bij Australië verliest zijn kleurenpracht aan de opwarming van het klimaat. Gevreesd wordt dat ook het voortbestaan van het natuurwonder in gevaar is.

Gebleekt koraal in het Groot Barrièrerif. Beeld afp

Australische wetenschappers hebben alarm geslagen: het Groot Barrièrerif is zwaarder aangetast door verbleking dan zij dachten. Met luchtopnamen is vastgesteld dat 95 procent van het noordelijk deel van het koraalrif is verbleekt.

Volgens de wetenschappers die toezicht houden op het grootste koraalrif ter wereld, is het de ernstigste aanslag in vijftien jaar. De verbleking wordt veroorzaakt door opwarming van het zeewater, die een gevolg is van klimaatverandering en van El Niño.

'Dit zal het Groot Barrièrerif voor altijd veranderen', zegt koraalexpert Terry Hughes van de James Cook University in Townsville. 'Over een afstand van zo'n duizend kilometer hebben wij een enorme mate van verbleking waargenomen.' Het aangetaste deel van het rif strekt zich uit van de stad Cairns in het noordwesten van Australië tot aan Papoea-Nieuw-Guinea.

Als het water warmer wordt, stoot het koraal de algen af die het zijn kleur geven en van voedingsstoffen voorzien. Daardoor verbleekt het koraal. Het koraalrif kan hiervan herstellen, maar dat duurt jaren, zo niet tientallen jaren, zegt koraalbioloog Erik Meesters van het Nederlandse onderzoeksinstituut Imares. En alleen als het water afkoelt. Als dat niet gebeurt, sterft het koraal af.

Permanente schade

Gebleekt koraal kan na een week al doodgaan, stelt Meesters. 'Als de temperatuur van het zeewater een week boven de 32 graden Celsius blijft, gaat 30 tot 50 procent van het koraal verloren.' De komende tijd zal blijken hoe omvangrijk de permanente schade is. Dat is afhankelijk van de snelheid waarmee het water afkoelt nu het herfst is in Australië. De voorspellingen zijn wat dat betreft niet gunstig. Verwacht wordt dat de effecten van El Niño voorlopig nog aanhouden.

Het zuidelijke deel van het rif lijkt grotendeels gespaard gebleven. Het zeewater is daar door de vaker aanwezige bewolking minder opgewarmd en zal met de winter in aantocht ook niet warmer worden.

Het Groot Barrièrerif wordt niet alleen bedreigd door opwarming van de aarde, maar ook door meststoffen die in zee terechtkomen, economische activiteiten, zware stormen en schadelijke zeesterren. De helft van het rif is de afgelopen dertig jaar al verloren gegaan. Het rif van tweeduizend kilometer lang staat op de Unesco-lijst van Werelderfgoed, maar is niet bestempeld tot 'bedreigd' gebied.

Koraal in een wat minder vergevorderd stadium van gebleektheid, vier jaar geleden. Beeld getty

Sceptisch

De Australische regering heeft voor de komende tien jaar 1,3 miljard euro uitgetrokken voor bescherming van het rif.

Terry Hughes is sceptisch over de inspanningen van de overheid. Het geld zal vooral opgaan aan organisaties die zullen vaststellen 'dat er meer dood koraal' is, zei hij tegen een Australisch radiostation. Hij hekelt de toestemming van de regering om de grootste kolenmijn van Australië te openen, terwijl het stoken van kolen en gebruik van fossiele brandstoffen bijdragen aan de opwarming van het klimaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden