Update

Grondlegger deeltjesversneller en Nobelprijswinnaar Van der Meer overleden

GENEVE - In zijn woonplaats Genève is vrijdag de Nederlandse deeltjesfysicus en Nobelprijswinnaar Simon van der Meer overleden, op 85-jarige leeftijd. De ingenieur Van der Meer gold als een van de grondleggers van het succes van het Europese versnellerlab CERN in Genève.

Simon van der Meer

Van der Meer kreeg in 1984 de Nobelprijs voor Natuurkunde, samen met de toenmalige CERN-directeur Carlo Rubbia, voor de ontdekking in 1983 van een reeks nieuwe deeltjes, de zogeheten W- en Z-bosonen. Dat gebeurde begin jaren tachtig met de 27 kilometer lange LEP-versneller, de voorganger van de huidige Geneefse superversneller LHC.

Stochastische koeling
Met name Van der Meer ontwierp vanaf midden jaren zeventig systemen waarmee de bundels deeltjes en antideeltjes in de versneller tot in de finesses te beheersen waren. Door die zogeheten stochastische koeling leverden deeltjesbotsingen tal van nieuwe inzichten.

De W- en Z-bosonen waren eerder al voorspeld door de Nederlandse theoretici Gerard 't Hooft en Tiny Veltman. Zij kregen in 1999 ook een Nobelprijs voor hun werk, dat de moderne deeltjestheorie een solide fundament had gegeven.

Simon van der Meer werd in 1925 geboren in Den Haag in een gezin van leraren. Hij studeerde kort na de oorlog technische natuurkunde aan de Technische Hogeschool in Delft en werkte daarna bij Philips aan elektrotechnische projecten. In 1956 vertrok hij naar Zwitserland om hoogspaningssystemen, deeltjesversnellers en opslagringen te bouwen in het toen nieuwe CERN. Hij bleef daar tot zijn pensioen in 1990.

Positieve betekenissen
Deeltjesfysicus prof. Jos Engelen, nu voorzitter van de wetenschapsorganisatie NWO en jarenlang wetenschappelijk directeur van CERN, roemt Van der Meers vermogen om grenzen te verleggen. 'Simon was geen onderzoeker maar een ingenieur in alle positieve betekenissen van het woord. Iemand die met kennis van zaken én op zijn gevoel en intuïtie precies de versnellers bouwde waar wij als fysici van droomden.'

Van der Meer was getrouwd en laat een dochter en een zoon na.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.