Groeten van Mars; het weer valt nogal tegen

Waar het ene marskarretje bijna bezwijkt onder een zandstorm groter dan Rusland, maakt de andere nog vrolijk selfies. Of nou ja, vrolijk. 

Een selfie van marswagen Curiosity na zes jaar op Mars: de wagen zit onder het zand en de wielen zijn beschadigd Foto Nasa

Code rood op Mars: een zandstorm groter dan Rusland en de Verenigde Staten samen raast al wekenlang over de rode planeet. De stoflaag is zo dik dat de zonnepanelen van marswagentje Opportunity onvoldoende licht vangen om de systemen te laten werken; Nasa heeft het contact met de rover vorige week zondag verloren en hoopt op een teken van leven als de storm is gaan liggen – wat overigens maanden kan duren.

Opportunity’s collegakarretje Curiosity staat op een iets gunstiger locatie op Mars en heeft minder last van zandstormen, omdat deze rover zijn energie betrekt van een nucleaire installatie, waarbij de warmte van acht kleine plutoniumkernen wordt gebruikt om elektriciteit te produceren. Curiosity is hierdoor in staat een selfie te schieten en te versturen, terwijl hij is omringd door de zandstorm.

Nieuw uit de doos

Het jarenlange verblijf op Mars is Curiosity goed aan te zien: zijn wielen zijn beschadigd en er ligt een dikke laag stof op de rover. Vergelijk dat eens met de selfie die Curiosity in 2012 nam toen hij, nieuw uit de doos, net op Mars gearriveerd was.

Dat de marswagen selfies kan nemen is overigens te danken aan de Mars Hand Lens Imager, een beweegbare robotarm waarop een camera is gemonteerd. Voor deze selfie maakte Curiosity 55 opnamen vanuit verschillende standpunten, die vervolgens met beeldbewerkingssoftware naadloos aan elkaar zijn ‘genaaid’. Hierdoor blijft de beweegbare robotarm onzichtbaar en lijkt het alsof een andere marsrobot het kiekje heeft genomen.

Een selfie van marswagen Curiosity, die in 2012 blinkend aan zijn missie op Mars begint Foto Nasa

Opportunity rijdt al sinds 2004 rond op Mars en heeft diverse zandstormen overleefd. In 2007 viel het karretje enkele dagen stil tijdens zo’n storm, om vervolgens weer contact op te nemen met aarde. Dit keer is de hoeveelheid reserve-energie een stuk lager, zegt Nasa. Bij het laatste contact zat er nog 22 wattuur in de accu’s; net genoeg om een ledlampje twee uur van te laten branden.

Zomer op komst

Gunstig is dat de zomer in aantocht is en de zonnepanelen voldoende licht krijgen om de accu’s bij te laden zodra de storm is gaan liggen. De kans dat de accu’s en andere onderdelen ’s nachts bevriezen is volgens Nasa kleiner nu de zon op Mars meer kracht krijgt. De ruimtevaartorganisatie heeft daarom goede hoop dat de oude marswagen het atmosferische geweld overleeft.

Stormen die een groot deel van het marsoppervlak in hun greep houden, vormen een gevaar voor toekomstige bemande missies op de rode planeet. De wind kan snelheden van meer dan 110 kilometer per uur bereiken en zanddeeltjes kunnen apparatuur beschadigen. Bovendien betekent het maandenlange halfduister dat zonnepanelen nauwelijks energie opwekken, waardoor de energievoorziening in gevaar komt. 

Meer over