Griepvirus grijpt bij kou zijn kansen

Verkoudheidsvirussen doen het beter in de kou doordat het immuunsysteem van de gastheer zwakker reageert bij lage temperaturen. In de koude neusholte kunnen de virussen goed hun gang gaan, terwijl ze in de warmere longen moeten rekenen op tegenwerking.

Een vrouw laat haar hondje uit in het besneeuwde centrum van Dordrecht na de eerste sneeuwval afgelopen december. Beeld anp

Het onderzoek, uitgevoerd door de universiteit van Yale, lijkt de veelgehoorde theorie te bevestigen dat mensen sneller verkouden worden in kouder weer. Hoewel al bekend was dat virussen die neusverkoudheid veroorzaken, zogenaamde rhinovirussen, actiever zijn bij kou, laten de Amerikaanse wetenschappers met dit onderzoek voor het eerst zien dat ook verdediging tegen de virussen afhankelijk is van de temperatuur.

Door het inhaleren van koude lucht ligt de temperatuur in de neusholte een aantal graden lager dan in de longen, waar het rond de 37 graden Celsius is. Om te bestuderen wat die temperatuur doet met de afweer op rhinovirussen namen de onderzoekers weefsel uit de bekleding van de luchtwegen van muizen en lieten er een rhinovirus op los.

Sneller uitbreiden

Bij 33 graden Celsius kon het virus zich sneller uitbreiden en produceerde het meer nieuwe infecterende virussen dan bij een temperatuur van 37 graden. Virussen die zich vermenigvuldigden bij de hogere temperatuur, zetten daarmee juist extra afweerreacties in gang; verschillende verdedigingsmechanismen in de cellen werden daardoor actiever.

Die aangeboren verdediging is essentieel: bij cellen met een defecte afweer blijken de virussen veel beter in staat om zich bij 37 graden Celsius toch te vermeerderen. De reactie van de gastheer op een infectie is dus minstens zo belangrijk als de reactie van het virus op de temperatuur, schrijven de onderzoekers in vakblad PNAS.

De resultaten van het onderzoek, hoewel uitgevoerd bij muizen, bevestigen de vermoedens van viroloog Ab Osterhaus, zelf niet betrokken. 'Er is hier al lang over gespeculeerd. Dit zou het best eens kunnen zijn. We weten dat virussen beter repliceren bij een lagere temperatuur: dat is de reden dat koorts een bescherming is.'

Hoewel een verkoudheid vaak onschuldig is, kan het virus zware ademhalingsproblemen veroorzaken bij astmapatiënten. De onderzoekers hopen met deze studie te weten te komen hoe deze infecties bestreden kunnen worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden