Graag gedaan

Elk mediagetijde heeft zo zijn specialiteiten en omdat er voor de onwennige, maar koste wat het kost correct over willen komende studiogast geen betere tijd is dan verkiezingstijd, had ik de behandeling van het verschijnsel 'graag gedaan' nog even willen uitstellen tot er weer verkiezingen waren, maar ook het WK...

De wat minder mediadoorknede Oranje-spelers zeggen het vaak. Hasselbaink bijvoorbeeld, maar ook Jonk, en Cocu. (Nee, de broertjes De Boer niet, nee. Die zijn inmiddels zover dat ze zich bedienen van geavanceerde formules als: 'Op dat soort antwoorden geven wij geen vragen', en: 'Lul op')

'Dankjewel Jimmy,' zegt Jack van Gelder (Jacob voor zijn vrienden).

'Graag gedaan', zegt Jerrel Hasselbaink.

Wat is dat toch, dat 'graag gedaan'? Waarom irriteert het zo? Nieuwigheid? Zou kunnen. Het bestaat misschien allang, maar het klinkt nieuw.

'Graag gedaan.' Het klinkt zoals nieuwe schoenen ruiken. Niet per se onplezierig, eerder een beetje. . . overdreven. Je weet: dit gaat eraf, dit is tijdelijk, en dat is maar goed ook.

Als je het een maand negeert, weet je niet dat het ooit bestaan heeft. Zo is het met 'graag gedaan' ook. De doos is open, de deksel is eraf, het vloeipapier is naar buiten gevouwen en daar heb je het, die lucht.

Is dat het, die nieuwgeur?

Of toch ook de inhoud?

Ja hoezo 'graag', denk je, als er weer eens een wachtcommandant 'graag gedaan' zegt na het beantwoorden van een paar vragen. Wat kan mij het nou schelen of je het graag of minder graag gedaan hebt?

Informalisering, dat is het. Graag gedaan zeg je tegen je bejaarde buurvrouw als ze je bedankt voor het naar de boom dragen van haar vuilniszak. Tegen een meisje dat niet zo goed kan hollen omdat ze schuimrubberen plateauzolen draagt, en de tram zou missen als jij niet je voet op de treeplank voor d'r zou houden, en dan hijgend en met neergeslagen blik in het voorbijgaan 'dank u' prevelt.

Britse Lagerhuisleden zeggen geen 'you're welcome' als ze klaar zijn in Newsnight, Chirac zegt geen 'avec plaisir' als Antenne 2 hem bedankt voor het onderhoud, Felipe Gonzales zegt geen 'de nada' op het 'gracias' van zijn ondervrager.

Ze zeggen 'thank you', 'merci à vous', of 'à votre service', het 'gracias' wordt eenvoudig geretourneerd, of ze volstaan met een vriendelijk-beleefd knikje.

Maar wij houden niet van reserve. Wij willen het menselijk, knus en 'ongedwongen', wij willen nieuwslezers die niet alleen 'dankjewel' zeggen als de buitenlandcorrespondent klaar is, maar ook nog 'dag'. Wij willen Maartje van Weegen, die bij zo'n afscheid een gezicht opzet alsof ze ook nog wel even de groeten aan de vrouw van de correspondent zou willen doen, en informeren hoe het is afgelopen met de bronchitis van de hond, en of er misschien nog behoefte is aan pindakaas, hagelslag of drop.

'Graag gedaan.'

Al de hele tijd hoor ik een stem in mijn hoofd die twee woorden uitspreken: graag gedaan. Het is de graag-gedaan-stem, maar wie ook al weer? Ineens weet ik het: Klaas Wilting.

Natuurlijk, die combinatie van graag voor de camera willen maar ongraag antwoord geven.

Klaas + Wilting = graag gedaan.

Graag gedaan = Klaas Wilting.

Wij verheffen hem in de adelstand: Klaas Graag Gedaan-Wilting.

Voor de dankzegging waar het 'graag gedaan' van Klaas Wilting de reactie op is, heben de Amerikanen een speciale formulering: thanks for nothing, zeggen ze dan. Of, veel grover: fuck you very much.

De beste frase voor dit soort situaties, die iedereen lijkt te zijn vergeten, is: 'Geen dank.' Hoffelijk, formeel en toch gracieus. Wim Kok voelt dat 'graag gedaan' niet goed is, hij mijdt het, maar dat het 'geen dank' behoort te zijn moet nog tot hem doordringen. Hij knikt, of hij zegt: 'Tot uw dienst', wat natuurlijk mooi nederig is voor een premier, en mij wel voor hem inneemt. Als taalgebruiker wint hij het hier van Bolkestein en Van Mierlo, die ook al te vaak 'graag gedaan' zeggen.

Kunnen we dat misschien afspreken, heren? Dat Paars II geen 'graag gedaan' meer zegt? Iets voor het regeerakkoord?

Dank u.

Reacties, vragen, tips, opmerkingen? Graag. Schrijf (Hedenlands, Dag in Dag uit, de Volkskrant, postbus 1002, 1000 BA Amsterdam), fax (020-6761967) of e-mail: hedenlands@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden