Google laat duidelijker zien of nieuws klopt of niet

Ze waren er al voorzichtig mee begonnen, maar nu laat Google in alle zoekresultaten zien als een nieuwsbericht onbetrouwbaar is. In Nederland kunnen zo de factchecks van de Correspondent prominent zichtbaar worden. Of toch niet?

null Beeld Google
Beeld Google

De stap laat zien dat Google, net als Facebook, steeds meer afstand neemt van het oude standpunt dat het slechts een neutraal doorgeefluik is. Het groeiende probleem van nepnieuws heeft de beide giganten gedwongen maatregelen te nemen, zonder in de valkuil te trappen door zelf op de stoel van de scheidsrechter te gaan zitten.

Google verwijst in zijn blogpost
naar Reporters Lab, waar erkende factcheckers zijn aangesloten. Dat zijn er wereldwijd nu 115, waaronder in Nederland De Correspondent. Maar een woordvoerder van Google benadrukt dat Google, in tegenstelling tot Facebook, niet zelf actief samenwerking zoekt. Ieder nieuwsmedium kan met zijn factcheck prominent bovenaan de zoekresultaten komen. Het moet dan wel wat technische aanpassingen aan zijn site doen én het medium moet bij Google bekend staan als betrouwbaar. Op dit moment zijn de factchecks van bijvoorbeeld De Correspondent nog niet zichbaar in de resultaten.

null Beeld Reporters Lab
Beeld Reporters Lab

Anders dan Facebook

Het initiatief volgt op de eerdere maatregelen van afgelopen najaar toen Google in een beperkt aantal landen uitgevers de mogelijkheid bood een zogenoemde factchecktag voor nieuwsberichten weer te laten geven in Google Nieuws. Dit is nu uitgebreid naar de hele zoekmachine van Google én naar alle landen. Op dit moment zijn er organisaties in 47 verschillende landen aangesloten.

Alhoewel zowel Facebook als Google na lange aarzelingen tegenwoordig werk maken van nepnieuws, verschilt de aanpak duidelijk. In Nederland werkt Facebook bijvoorbeeld samen met Nu.nl en met het factcheckteam van de Universiteit Leiden. Gert-Jaap Hoekman, hoofdredacteur van Nu.nl, zei vorige maand tegenover de Volkskrant dat hij geen ambities heeft om de scheidsrechter van de vaderlandse journalistiek te worden om vervolgens de NRC, de Correspondent en de Volkskrant, die alle ook factcheckrubrieken hebben, op de vingers te tikken. 'Nee, we hebben het hier echt over de Macedonische jongens, over de obscure sites', aldus Hoekman.

Tot nu toe blijkt dat het probleem van dit soort nepnieuws (totaal verzonnen nieuws dat wordt gemaakt om zo veel mogelijk bezoek te krijgen en dus geld te verdienen) in Nederland nauwelijks bestaat. Bij Google wordt ook het serieuze gefactcheckte nieuws weergegeven: het soort nieuws dat door de factcheckers van De Correspondent onder de loep wordt genomen.

Kritiek

De stappen van Facebook leidden begin maart tot kritische reacties vanuit de journalistiek. Zo stelde algemeen secretaris van de Nederlandse Vereniging voor Journalisten (NVJ) Thomas Bruning: 'Zelfs hiervoor wil Facebook nieuwsorganisaties niet betalen.' Ook NRC-hoofdredacteur Peter Vandermeersch liet bij die gelegenheid weten niet mee te willen werken met Facebook.

Ook dit keer is Bruning kritisch: 'Hiermee onderstreept Google het belang van onafhankelijke journalistiek, maar ook nu wringt het weer dat nieuwsorganisaties niet voor hun inspanningen betaald worden, terwijl partijen als Facebook en Google hier wel van profiteren en er ook veel geld mee verdienen.' Volgens Bruning is de discussie over 'een vorm van compensatie voor alle inspanningen van de journalistiek' hiermee weer des te urgenter. Van alle online advertentiegelden komt slechts een heel klein gedeelte bij de traditionele media terecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden