Interview

'Goede muziek bevat veel herhaling maar weet toch te verrassen'

De Top 2000 komt er weer aan. Een feest, van herkenning vooral. Musicologe Anja Volk onderzoekt wat ons zo aantrekt in deze muziek.

Grote kans dat The Eagles met Hotel California weer in de top 5 staan van de Top 2000. Wat maakt dit nummer zo populair? Beeld Novum/Michiel Utrecht

Wat maakt een liedje aanstekelijk? Waarom is de ene plaat beter dansbaar dan de andere? Musicologe Anja Volk gebruikt informatica om dit soort vragen te beantwoorden. Maandag is ze te gast in het Kenniscafé, met als thema: Rocking Science.

Wiskunde toepassen op muziek, hoe werkt dat?

'We hebben miljoenen nummers in een database en proberen de structuur in cijfers te vatten. Door kleine aanpassingen in de muziek te maken, bekijken we welke factoren muziek dansbaar maken en welke emoties ze oproept. Computeronderzoek dwingt je aspecten van muziek te verduidelijken. Dat leert ons meer over de manier waarop muziek werkt.'

Wat maakt muziek aangenaam?

'Het is een spel van verwachtingen en verrassingen. Goede muziek bevat veel herhaling, maar weet toch te verrassen. Dat kan in het ritme of de toonhoogte zitten, maar ook in het accentpatroon. Door een toon net op een iets ander moment te plaatsen dan de luisteraar verwacht, wordt het stuk interessanter. Herhaling is naar mijn idee zo belangrijk omdat het eenheid aan muziek geeft. Repetitie geeft structuur en oriëntatie.'

Binnenkort begint de Top 2000 weer. Zijn Hotel California en Bohemian Rhapsody meetbaar de beste nummers?

'Het zijn goede liedjes, maar ze zijn ook populair doordat mensen vooral plezier beleven aan muziek die ze al kennen. Bekende muziek roept meer emotie op. Een boek zou je niet honderd keer willen lezen, maar muziek wordt juist beter van herhaling.

'Popmuziek bevat over het algemeen meer repetitie dan bijvoorbeeld klassieke muziek. Dat neemt je mee, waardoor je makkelijker kunt meezingen of dansen. Maar repetitief betekent niet noodzakelijk slecht. Beethovens Vijfde Symfonie bevat ook veel herhalingen.'

Kunnen jullie dankzij muziekonderzoek een nieuwe wereldhit componeren?

'Dat is zeer complex. Bij een goed nummer spelen veel kenmerken mee, waarvan we nog niet elk element begrijpen. Al die aspecten moeten bovendien worden samengebracht in één nummer.'

Hoe passen jullie de kennis dan wel toe?

'We werken onder meer aan een betere zoekmachine voor muziek. Zo kun je een onbekende Braziliaanse muzikant vinden die precies aansluit op je muzieksmaak. Ook kunnen we de sfeer van muziek aanpassen. Dat is bijvoorbeeld handig bij games.'

Verliest muziek haar magie niet door haar als een wiskundige formule te behandelen?

'Muziek grijpt me nog steeds aan en neemt me mee. Het maken en beluisteren van muziek roept vragen op voor onderzoek, wat mijn beleving juist verrijkt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden