NieuwsOnderzoek spierontwikkeling

Gentherapie geeft labmuis extra spierballen

Een injectie die muizenlichamen twee keer zo sterk maakt is mogelijk ook interessant voor toekomstige patiënten, aldus Amerikaanse onderzoekers in een nieuwe studie.

Twee foto’s links: normaal dieet. Derde van links een ongezond dieet. Rechts: de ‘supermuis’, die een ongezond dieet kreeg maar slank bleef door gentherapie.Beeld Ruhang Tang

De dieren werden in twaalf weken twee keer zo sterk, en dat terwijl ze amper konden bewegen en een ongezond dieet kregen. Helaas voor luie sporters is de therapie, als die ooit zal worden goedgekeurd voor gebruik bij mensen, bedoeld voor de behandeling van spierziekten en artrose. Amerikaanse wetenschappers van de Washington University School of Medicine publiceerden hun bevindingen onlangs in het blad Science Advances.

In het dna van mensen en muizen staan instructies hoe eiwitten eruit moeten komen te zien. Verschillende eiwitten hebben verschillende functies. Zo speelt het eiwit follistatin (FST) een belangrijke rol in de spierontwikkeling bij mens en muis. Het is de Amerikanen gelukt om het gen dat ervoor zorgt dat FST wordt aangemaakt, extra actief te maken. Dat deden ze door het omhulsel van een virus te gebruiken als een soort Trojaans paard. Virussen injecteren normaal gesproken hun eigen genetische informatie in de cellen van de gastheer, maar in dit geval dus het gen dat voor de productie van extra FST zorgt.

Artrose

De muizen die deze behandeling ondergingen, werden niet alleen twee keer zo sterk en ontwikkelden twee keer zo veel spiermassa, zij bleken ook minder last te hebben van ontstekingsreacties in hun gewrichten. ‘Voor patiënten met artrose zou dat de pijnklachten een stuk verminderen’, zegt auteur Farshid Guilak. ‘Extra spiermassa ondersteunt de gewrichten en helpt vet te verbranden, waardoor de ontstekingsreacties verminderen.’

Volgens fysiotherapeut en epidemioloog Martin van der Esch van de Hogeschool van Amsterdam is spiermassa opbouwen ook nu al de effectiefste behandeling tegen artrose. Maar bij patiënten met een zware vorm van overgewicht is dat vaak lastig. ‘Deze therapie heeft de potentie om zulke patiënten enorm te helpen, maar het gaat nog jaren duren voordat het zover is.’

Jonge muizen

Rob Hoeben, moleculair bioloog aan het LUMC en expert op het gebied van gentherapie, zet vraagtekens bij de opzet van het onderzoek. Zo ondergingen de labmuizen de proeven op jonge leeftijd. ‘Artrose is vooral bij ouderen een groot probleem, dus de onderzoekers hadden beter oudere muizen kunnen gebruiken. Nu onderzoek je eigenlijk of de therapie als preventie tegen artrose zou kunnen werken.’

Bovendien gebruikten de onderzoekers volgens Hoeben een ongebruikelijke controlebehandeling. ‘De onderzoekers concluderen dat de therapie ontstekingsreacties vermindert. In dwarsdoorsneden van de muizenspiertjes is dat inderdaad netjes terug te zien. Maar uit die plaatjes blijkt dat de controlebehandeling de ontstekingsreactie verergert. Daardoor lijkt het positieve effect van de gentherapie groter. Ze hadden een controle moeten gebruiken zonder effect op de weefsels.’

Voordat deze therapie menselijke patiënten kan helpen, moeten er nog een hoop horden worden genomen, maar het virusomhulsel dat de onderzoekers gebruiken om het gen toe te dienen is al veilig bevonden voor gebruik bij mensen, zegt Hoeben. ‘Het is dus vooral zaak om de gevolgen en de veiligheid van het toedienen van dit specifieke gen nader te onderzoeken.’ Volgens de auteurs zou dat nog zo’n vijf jaar duren, waarna de eerste testen op mensen kunnen plaatsvinden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden