Genoom van de banaan in kaart gebracht

De banaan, het populairste stuk fruit ter wereld, wordt bedreigd door agressieve schimmelziekten. Redding lijkt echter een stap dichterbij gekomen. Onderzoekers hebben het genoom van de banaan in kaart gebracht, een belangrijke voorwaarde voor het ontwikkelen van resistente variëteiten.

Archieffoto Foto anp

Een internationaal consortium onder Franse leiding publiceerde het complete genoom van de banaan (Musa acuminata) gisteren in Nature. Het gaat niet om een gewone consumptiebanaan (onvruchtbaar, met vruchtvlees zonder zaden) maar om een wilde banaan (vruchtbaar, met zaden), die een genetische 'voorbewerking' onderging om zijn dna makkelijker te kunnen aflezen.

De studie komt op een belangrijk moment. Bananen zijn in de westerse wereld sinds jaar en dag het populairste fruit en in veel (sub) tropische landen in de vorm van lokale kook- en bakbananen onmisbaar voor de dagelijkse voeding, maar ze worden ernstig bedreigd door agressieve en hardnekkige schimmelziekten die met gewasbeschermingsmiddelen vrijwel niet te bestrijden zijn.

Bijkomend probleem is dat bananen moeilijk te veredelen zijn en grootschalig geteelde bananen daardoor genetisch zeer eenzijdig zijn, zegt Gert Kema van Plant Research International / Wageningen UR, medeauteur en deelnemer aan het consortium. 'Er wordt nu wereldwijd feitelijk maar een enkele variëteit commercieel verbouwd, de Cavendish, en dat is natuurlijk heel riskant.'

Het grootste gevaar is de Panamaziekte, veroorzaakt door de bodemschimmel Fusarium oxysporum. De Cavendish was hier altijd resistent tegen, maar enkele jaren geleden is in Zuidoost-Azië een agressieve stam (TR4) opgedoken die in Azië en Australië al enorme schade heeft aangericht. 'De schimmel pakt ook veel lokale variëteiten. Het is potentieel echt een drama', aldus Kema.

Voor de bestrijding van Fusarium is de ontrafeling van het bananengenoom van groot belang, zegt Kema. 'Zonder sequentie was het enorm ploeteren. Met sequentie kunnen we nu snel doorpakken.' Het toeval wil bovendien dat de gesequencete wilde banaan zeer resistent blijkt tegen Fusarium. 'Dat betekent dat we zijn resistentiegenen kunnen opsporen in het genoom. We kunnen er ook kruisingsproeven mee doen. Dat kan ons helpen tot een resistente variëteit te komen die ook commercieel interessant is.'

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.