Nieuws

Gelukkiger van een wijsje in je hoofd: onderzoek laat zien dat het zo werkt

Wat Kinderen voor Kinderen jaren geleden al in een liedje bezongen, is deze week door een internationaal team wetenschappers bewezen: het is zeer waarschijnlijk dat het inbeelden van een liedje ons inderdaad gelukkiger kan maken.

Erik Scherder, hoogleraar klinische neuropsychologie, noemt het onderzoek een ‘bijzondere vondst’. Beeld EO
Erik Scherder, hoogleraar klinische neuropsychologie, noemt het onderzoek een ‘bijzondere vondst’.Beeld EO

Het is zoals in dat kinderliedje van weleer: ‘Wakker worden met een wijsje in je hoofd: het is gewoon een wonder, het is gewoon geluk.’ Als we luisteren naar muziek wordt het beloningssysteem in onze hersenen gestimuleerd, wat uiteindelijk een prettig gevoel teweegbrengt. Onderzoek dat deze week is gepubliceerd in vakblad The Journal of Neuroscience wijst nu uit dat ons brein die beloning ook geeft als we een liedje in ons hoofd beluisteren.

‘Als je geen livemuziek bij de hand hebt en je voelt je niet goed, dan kun je je beter gaan voelen door in gedachten een liedje op te roepen’, zegt Erik Scherder, hoogleraar klinische neuropsychologie aan de VU en niet betrokken bij het onderzoek.

De neuropsychologen lieten proefpersonen luisteren naar vier melodieën van Bach en registreerden daarbij hun hersenactiviteit. Daarna volgde een ronde metingen in stilte, waarbij de proefpersonen werd opgedragen om zich dezelfde muziek in te beelden. Toen de onderzoekers de metingen naast elkaar legden, bleken die overeen te komen.

Voorspellingsspel

‘Een bijzondere vondst’, vindt hoogleraar Scherder. De onderzoekers ontdekten dat bepaalde hersengebieden die actief worden als de proefpersonen in hun hoofd een liedje beluisteren, overeenkomen met de gebieden die betrokken zijn bij het luisteren naar live-muziek. Als we naar muziek luisteren, probeert dat hersengebied steeds te voorspellen wat de melodie gaat doen: volgt er een hoge noot of misschien een versnelling? Opmerkelijk genoeg is het dat voorspellingsmechanisme waarmee het beloningssysteem in de hersenen wordt geactiveerd, alsof onze hersenen voor de muziek uit lopen. Het maakt dan niet uit of de voorspelling juist is (inderdaad een hoge noot) of onjuist (toch geen versnelling): de hersenen houden zowel van bevestigingen als van verrassingen.

Het voorspellingsspel dat het brein speelt, functioneert op dezelfde manier als we ons muziek inbeelden, blijkt nu. Hoogstwaarschijnlijk met hetzelfde gevolg, schrijven de onderzoekers: een plezierig gevoel. De vraag is wel of iedere willekeurige muziekliefhebber in dezelfde mate profijt kan hebben van liedjes in het hoofd. Aan het onderzoek namen alleen professionele muzikanten deel die de stukken van Bach foutloos konden spelen en zingen. Het zijn dus, zegt Scherder, geoefende luisteraars, van wie we de hersenen op muzikaal gebied niet zomaar met die van een leek kunnen vergelijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden