Geen snoep maar een appel op school

Hoe krijg je het er in de kleuterklas in dat kinderen voor fruit kiezen in plaats van voor snoep, en voor sport in plaats van de spelcomputer? Dat weten ze bij de Waterlelie in Zoetermeer. 'Jullie moeten wel ál het fruit proberen jongens!'

Maartje Geels
550 scholen dragen sinds 2014 de naam 'gezonde school'. Naast rekenen en taal besteden de leraren aandacht aan gezond eten, beweging en veiligheid Beeld anp
550 scholen dragen sinds 2014 de naam 'gezonde school'. Naast rekenen en taal besteden de leraren aandacht aan gezond eten, beweging en veiligheidBeeld anp

'Een aardbei is veel lekkerder met chocodip!' roept Christaan van vier. 'Oké, maar wat is dan gezonder, die aardbei of de chocola? Want het is allebei zoet.' De kleuters kijken wat vertwijfeld naar juf Linda. Suiker is lekker maar is het gezond? 'Je lichaam heeft toch juist vet en suiker nodig?', vraagt een andere leerling weer.

De ochtend in de kleuterklas staat in het teken van gezondheid op school. Er wordt over gezond eten gepraat in de klas en er mag geproefd worden. Bijvoorbeeld van de stukjes fruit die leerkracht Linda Galle heeft meegenomen. De stukjes banaan en aardbei zijn veruit het populairst, die worden vliegensvlug aan satéstokjes geregen. Galle breekt in: 'Jullie moeten wel ál het fruit proberen jongens!' Een paar minuten wordt er druk op het fruit gesmakt. Op een paar groene, zure druiven na wordt alles opgegeten.

Galle werkt op de basisschool De Waterlelie in Zoetermeer, die als een van de 550 aangesloten scholen sinds 2014 het predicaat 'gezonde school' draagt. Naast rekenen en taal besteden de leraren aandacht aan gezond eten, beweging en veiligheid. Als voorbereiding heeft Galle vier soorten vers fruit gekocht en een dag eerder bij een bezoek aan de kinderboerderij kaas meegenomen om te proeven.

Gezonde school

Met gezonde voeding kun je niet vroeg genoeg beginnen, legt Galle uit. 'Vooral jonge kinderen hebben bergen energie maar kunnen niet zoveel eten. Zoveel past er nog niet in die maagjes, die moet je dan niet met snoep gaan volproppen.' Het lesprogramma lag niet op de plank klaar. Pas na veel overleg met collega's kregen de gezonde lessen vorm, vertelt Galle. 'Spelenderwijs kwamen we er eigenlijk achter hoe we zulk onderwijs voor kinderen leuk en nuttig kunnen maken.'

Een nieuwe generatie docenten hoeft het wiel niet meer zelf uit te vinden: sinds kort is er een Pabo-opleiding speciaal gericht op gezondheid. De Hogeschool in Leiden werkt sinds vorige maand samen met vijf andere hogescholen. 123 Pabo-studenten volgen de opleiding Specialist Sportieve en Gezonde School. Zij moeten de gezondheidspioniers van het basisonderwijs worden.

Schoolplein

Extra aandacht voor voeding tijdens de opleiding is hard nodig, zegt coördinator Monique van Ark van het vernieuwde Pabo-traject. 'Veel scholen hebben kleine projecten, maar als zo'n project afloopt denken ze er niet meer aan. De werkdruk onder leerkrachten is zo hoog dat afspraken over gezonde tussendoortjes gemakkelijk weer worden vergeten.'

Door voeding met kinderen ook op het schoolplein te bespreken, willen we de leerlingen bewust maken van wat ze nu eigenlijk binnen krijgen, zegt de 19-jarige student Timo Lichtenbeld. 'Laatst had een meisje in groep 6 een blikje fris mee en zei een klasgenootje meteen: daar zit superveel suiker in, joh! In de pauze haak ik daar dan op in door met de klas over eten te praten. Wat is nou eigenlijk gezond en kan het kwaad om af en toe te snoepen?'

Ouders

Gezond eten is niet iets dat binnen de muren van de school moet blijven, vindt van Ark. Ook ouders moet je zien te motiveren om kinderen voeding uit de Schijf van Vijf mee te geven en hun kind geen maaltijden te laten overslaan. Van Ark: 'Als een kind 's morgens in de klas zit te slapen omdat het geen ontbijt heeft gehad, moet je daar bij een oudergesprek wat van zeggen. Maar dan val je wel de ouders aan. Voor veel leraren is het voeren van zo'n gesprek dus niet makkelijk. Onze studenten leren hoe ze ouders goed kunnen informeren.'

Op veel Pabo's is voeding nog een ondergeschoven kindje, meent van Ark. Er wordt vaak weinig tijd aan besteed. 'Het zijn soms hele simpele dingen, maar toch was ik laatst nog op een school die ouders adviseerde kinderen naar school te sturen met melk, water óf Yoki-drink. Een student van ons had dat geweten. Die zegt dan: laat die yoghurtdrinks met al die suiker gewoon weg.'

Bij De Waterlelie zijn ze al een eind op weg, maar zelfs daar kunnen ze die gespecialiseerde kennis gebruiken. Anders dan bij Timo's school komen daar nog wel pakjes fris in de pauze op tafel. 'Uiteindelijk moet dat water worden', zegt Galle. 'Maar zulke veranderingen gaan stukje bij beetje.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden