Column Joost Zaat

Geef huisartsen meer tijd per patiënt

Wat ben ik toch een sufferd, denk ik, als ik mijnheer Abrahams mijn spreekkamer uitlaat. Ik zag hem de afgelopen maanden heel vaak met buikklachten. Hij was flink afgevallen, had last van maagzuur, pijnaanvallen en een vol gevoel. Pilletjes hielpen niet. Hij maakte zich ongerust. ‘Nee, stress heb ik niet. Ik maak me zorgen dat ik iets ernstigs heb’. Hoewel ik er niet veel van verwachtte, stuurde ik hem naar de maagleverdarmarts voor een maagonderzoek. Niks bijzonders te zien. Dus vroeg ik een maand later ook maar een echo aan, want misschien had hij wel een galsteen. 

Nu kwam hij voor de uitslag. ‘Fijn dat er niks is. Zou het kunnen komen omdat ik weer werkloos ben?’ Dat ik daar nu helemaal niet aan gedacht had. Hij is bijna 60 en heeft een keer eerder lang thuis gezeten, omdat bedrijven in zijn sector op zoek naar meer geld aan het reorganiseren blijven. Hij voelde zich destijds somber omdat nieuw werk lang op zich liet wachten. Nu is hij opnieuw weggeorganiseerd. ‘Tja, dat kan je best zwaar op de maag liggen.’ Sindsdien heb ik hem niet meer gezien.

Huisartsen denken dat ze patiënten lang en vooral goed kennen. Veel meer dan specialisten pretenderen huisdokters ook naar de ‘hele geschiedenis van patiënten’ te kijken en zodoende minder vaak onnodige onderzoeken aan te vragen. Het klopt dat huisartsen patiënten lang kennen. De meeste patiënten zien heel vaak dezelfde huisarts, ondanks het parttime werken van hun dokter. Patiënten met een ingewikkeld probleem zoals een depressie, zien zelfs in huisartspraktijken met drie of meer dokters bijna altijd dezelfde dokter. Van de mensen die heel vaak naar de dokter gaan (meer dan 10 keer per jaar) ziet maar 1 op de 5 meer dan drie verschillende huisdokters. Patiënten blijven ook lang bij hun huisarts, al hangt dat wel af van de regio. In de grote stad verkast men immers vaker dan op het platteland. Toch had bijna de helft van een representatief consumentenpanel zijn huisarts langer dan 25 jaar. 

Maar dat garandeert allemaal niet dat huisartsen die voorkennis ook goed gebruiken of dat we die beter gebruiken dan een specialist. Mijnheer Abrahams ken ik al meer dan dertig jaar. Ik wist van zijn eerdere werkloosheid en toch ‘popte’ die kennis niet op. Mijn vraag naar stress had hij niet als aanleiding gezien om zijn benarde situatie uit te leggen. Ik heb hem dus blootgesteld aan onnodige risico’s. Als er op zijn echo galstenen waren gezien, had ik zijn klachten ongetwijfeld daaraan geweten, terwijl toevallig gevonden galstenen lang niet altijd de oorzaak van buikklachten zijn. 

Te snel meegaan in ongerustheid is een valkuil in de diagnostiek van dokters. Als ik iets meer tijd had gehad, had ik ‘de hoekjes en rafelranden’ van het verhaal van mijnheer Abrahams misschien beter verkend. Prima idee dus, die experimenten van verzekeraars om huisartsen meer tijd per patiënt te geven. Dat moet gewoon standaardbeleid worden voor elke patiënt en elke huisarts.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden