Locatie van Defensie waar de kankerverwekkende stof chroom-6 is gebruikt bij verfwerkzaamheden.
Locatie van Defensie waar de kankerverwekkende stof chroom-6 is gebruikt bij verfwerkzaamheden. © ANP

Gedupeerden die werkten met chroom-6 krijgen vooralsnog geen smartengeld

Oud-medewerkers van Defensie die jarenlang tijdens hun werk zijn blootgesteld aan de zeer kankerverwekkende stof chroom-6 krijgen vooralsnog geen smartengeld. Dat heeft de rechtbank in Maastricht vandaag bepaald, die de eisers niet-ontvankelijk verklaarde in de civiele procedure. Volgens de rechtbank moeten de gedupeerden hun zaak tegen de Staat uitvechten via de bestuursrechter, omdat veel van de eisers voormalige ambtenaren zijn.

Advocaat Rob Bedaux, die ongeveer honderd van de oud-werknemers vertegenwoordigt noemt het een 'teleurstellend vonnis'. 'Deze mensen zijn vergiftigd, niet ingelicht over de gevaren en hebben geen medisch onderzoek gekregen. Dat is een onrechtmatige daad.' Bedaux bestrijdt de lezing van de rechtbank dat hij bij de bestuursrechter had moeten zijn. 'Dit valt onder de civiele rechter.' Nu de rechtbank Maastricht anders heeft besloten gaat Bedaux zich beraden op een volgende stap. Of in beroep gaan tegen het vonnis van de rechtbank, of het vonnis volgen en alsnog naar de bestuursrechter.

De ex-werknemers die advocaat Bedaux verdedigt, zaten tussen 1984-2006 op POM-sites (Prepositioned Organizational Material Sets) in Ter Apel, Coevorden, Vriezenveen, Brunssum en Eygelshoven. Zo'n 2500 man werkten daar aan het onderhoud van NAVO-materieel. Er zaten tanks bij die sterk vervuild waren, doordat ze gestraald werden met grit dat het giftige chroom-6 bevatte. Soms moesten werknemers filters van tanks vervangen die tijdens oorlogen in Irak en Afghanistan chemische stoffen tegenhielden. Vaak was er nauwelijks beschermende kleding voorhanden. Bedaux: 'Als gevolg van het vrijkomen van chroom-6 zijn 111 oud-werknemers overleden. Duizend anderen werden ernstig ziek.' Klachten variëren van dagelijkse bloedneuzen tot zware vormen van kanker.

We hopen zo snel mogelijk duidelijkheid te hebben voor alle betrokkenen

Erkenning

Maar we zullen blijven strijden voor gerechtigheid

Ook gedupeerden zelf hebben vandaag teleurstellend op het vonnis gereageerd. 'Nu moeten we weer langer wachten op erkenning,' zegt Fried Terwee (61), die als monteur aan met chroom-6 vervuilde voertuigen sleutelde. 'Maar we zullen blijven strijden voor gerechtigheid.'

Defensie had al een coulanceregeling ingesteld waarbij bijna driehonderd mensen een vergoeding kregen. Maar Bedaux wil ook een vergoeding vanaf 9000 euro voor mensen die buiten deze regeling vallen. 'Al was het maar omdat iedereen bang is voor wat de toekomst gaat brengen.'

Defensie heeft laten weten kennis te hebben genomen van de uitspraak. Het ministerie neemt de signalen van het ziek geworden oud-collega's die met chroom-6 hebben gewerkt serieus. Ze laten op dit moment onderzoek doen door het RIVM naar de chroom-6 problematiek. In april worden de resultaten verwacht. Woordvoerder Jurriaan Esser van Defensie: 'Voor de resultaten er zijn, zijn wij terughoudend met een reactie. Maar laat ik voorop stellen dat het natuurlijk vreselijk is dat deze mensen ziek zijn geworden. We hopen zo snel mogelijk duidelijkheid te hebben voor alle betrokkenen.'