Gedreven uitvinder van kunstnier en kunsthart

De vader van de kunstnier en van het kunsthart, de Nederlander Willem Kolff, is op 97-jarige leeftijd overleden. Hij stierf in de Verenigde Staten, in zijn woonplaats Newtown Square (bij Philadelphia), in aanwezigheid van enkele van zijn in de VS wonende kinderen....

De laatste twee weken was Kolff in een slechte lichamelijke conditie, zegt zijn Nederlandse biograaf Herman Broers, die geregeld contact met hem had. Hij omschrijft hem als een briljante, gedreven man. Koppig en eigenzinnig, met één basale overtuiging: ‘Organen zijn na te maken.’

Kolff werd geboren in Hummelo (De Achterhoek), als zoon van een huisarts. Hij studeerde geneeskunde in Leiden. Tijdens zijn specialisatie tot internist in Groningen zag hij een 22-jarige patiënt sterven aan nierfalen.

Kolff ontwikkelde in 1942, tijdens de Tweede Wereldoorlog, in het Stadsziekenhuis van Kampen de eerste kunstmatige nier, een apparaat dat de spoelfunctie van de nieren nabootst. Een waterpomp uit een T-Ford vormde de basis.

De machine was de voorloper van de huidige dialyseapparatuur. Een replica van het apparaat staat in zijn oude werkkamer – vorig jaar als museumpje ingericht – in het inmiddels gerenoveerde ziekenhuis. Dat ontliep in 1999, onder meer dankzij lobbywerk van Kolff, de sloophamer.

In 1950 emigreerde Kolff naar de VS. Hij werkte eerst in een kliniek in Cleveland, en daarna in Salt Lake City. Daar zette hij een universitair ontwikkelingslab voor kunstorganen op. Hij werkte er verder aan een hart-longmachine en aan een kunsthart. Dat was succesvol: in 1982 werd het eerste kunsthart van Kolff, de Jarvik-7, bij een mens geïmplanteerd, de 61-jarige tandarts Barney Clark, die er 112 dagen mee leefde en wereldberoemd werd.

Kolff kreeg dertien eredoctoraten, waaronder een van de Technische Universiteit Twente. Kolff wordt gecremeerd. Zijn as zal op zijn verzoek in het voorjaar in Kampen worden uitgestrooid.

Willem Kolff (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden