Gebruik e-sigaret bij jongeren leidt vaak tot 'normaal' roken

Jongeren die experimenteren met e-sigaretten gaan daarna vaker 'gewoon' roken, tonen steeds meer studies aan. Nu blijkt dat zij ook gezondheidsrisico's van roken lager kunnen gaan inschatten door e-sigaretgebruik.

Vrouw rookt een e-sigaret Beeld anp

E-sigaretten zijn minder schadelijk dan gewone sigaretten. De waterdamp bevat meestal wel nicotine, maar geen tabak en bijbehorende giftige verbrandingsproducten. Een uitkomst voor kettingrokers die een stapje terug willen doen, maar volgens sommigen voor niet-rokers juist een opstapje naar roken. Zeker jongeren zouden daar gevoelig voor zijn.

Tot voor kort was die angst weinig meer dan een onderbuikgevoel, maar de afgelopen maanden komen steeds meer studies uit die het beeld bevestigen. Zo ook een Amerikaans onderzoek van de Universiteit van Michigan dat deze week verscheen in wetenschappelijk tijdschrift Tobacco Control.

De onderzoekers vroegen 347 middelbare scholieren van 17-18 jaar in 2014 naar hun rookgedrag en hun visie op de gezondheidsrisico's. Een jaar later ondervroegen ze dezelfde groep opnieuw. Onder degenen die in 2014 nog nooit hadden gerookt, maar wel recentelijk e-sigaretten hadden gebruikt, was de kans vier keer zo groot dat ze een jaar later wel gewone sigaretten hadden geprobeerd. En of ze nou rookten of niet, de e-sigaretgebruikers uit 2014 schatten de gezondheidsrisico's van roken een jaar later lager in.

Vooral het meten van die geschatte risico's is vernieuwend aan deze studie, meent gezondheidswetenschapper Jorien Treur (Behavioural Science Institute, Radboud Universiteit). 'We wisten al dat jongeren die roken inschatten als schadelijk veel minder snel gaan roken. Deze nieuwe bevindingen kunnen betekenen dat e-sigaretten traditioneel roken normaliseren: jongeren gaan het normaler vinden en beginnen er sneller aan.'

Zelf doet Treur in samenwerking met de Universiteit van Tilburg onderzoek naar rookgedrag onder Nederlandse jongeren. Ook zij ziet een relatie tussen e-sigaretgebruik en traditioneel roken een halfjaar later. Hetzelfde geldt voor andere 'alternatieve producten' waarmee jongeren veel experimenteren, zoals waterpijpen en de shisapen, een e-sigaret zonder nicotine.

De vervolgvraag is of er een oorzakelijk verband is. Misschien zijn jongeren die e-sigaretten uitproberen bijvoorbeeld gevoeliger voor verslaving of risicogedrag en waren ze sowieso gaan roken. De Amerikaanse onderzoekers rapporteerden dat de relatie bleef bestaan als ze rekening hielden met bekende risicofactoren als geslacht, opleidingsniveau van de ouders en etniciteit.

Toch zijn harde conclusies uit deze ene studie niet te trekken, stelt Treur. Zeker niet aangezien de onderzoeksgroep met 347 jongeren niet enorm groot was. Daarnaast rapporteerden degenen die na e-sigaretgebruik gingen roken dat ze slechts enkele keren hadden gerookt. 'Het is dus nog geen bewijs dat de e-sigaret regelmatig roken veroorzaakt.'

Ook Treur en haar collega's willen bekijken in hoeverre e-sigaretten, shisapennen en waterpijpen Nederlandse jongeren met een laag 'risicoprofiel' verleiden naar sigaretten te grijpen. Dat zou een extra aanwijzing zijn voor de theorie dat e-sigaretten een opstapje zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.