Geachte Heer

Op verzoek van de Volkskrant wenden briefschrijvers zich tot Charles Darwin. Zie vk.nl/darwin..

Laat ik met de deur in huis vallen. Ik vind Uw theorie veel belangrijker dan zomaar een verklaring van het ontstaan van soorten. Ik spreek liever niet van een ‘theorie’, maar van een inzicht. Uw inzicht betreft niet alleen maar planten en dieren, maar ook, ja vooral ook, de mens zelf. Die blijkt iets heel anders te zijn dan ‘zoon van God’, of hoe ze dat in de kerken ook zeggen.

Daarom werd er in het lesmateriaal dat ik destijds kreeg bij de biologielessen op school, met geen woord gerept over ‘evolutie’. Mijn biologielerares deed weliswaar pogingen om die omissie te repareren, maar ook zij had er eigenlijk maar weinig van begrepen. De soort wil zichzelf in stand houden, vertelde ze. Waarom? Dat zei ze er niet bij. Eigenlijk werd me dat pas duidelijk in de boeken van Richard Dawkins, die ik iedereen kan aanraden.

Natuurlijke selectie, dat was het mechanisme van de evolutie, zo stelde u. Daar is Dawkins het mee eens, maar hij gaat verder. Hij kan veel nauwkeuriger de fysische wetten van dit mechanisme aangeven, door te stellen dat de informatie door ‘genen’ wordt doorgegeven. Die genen kunnen worden uitgewisseld. Je kunt tot op zekere hoogte dan gewoon uitrekenen hoe efficiënt verschillende eigenschappen aan het nageslacht worden doorgegeven.

Zulke berekeningen kun je dus ook op de mensheid toepassen. Je krijgt dan heel ontnuchterende inzichten die niet alleen onze lichamelijke kenmerken verklaren, maar ook ons karakter, inclusief kwalijke trekjes.

Een opmerkelijk voorbeeld zie je regelmatig in het nieuws. Legers trekken door dorpen van de overwonnen vijand; de mannen worden er gedood en de vrouwen verkracht. Iedereen die niet direct de spanningen, angsten en ontberingen van de strijd zelf ondervonden heeft, spreekt schande van dit beestachtige gedrag. Natuurlijk is het verschrikkelijk, maar men wil kennelijk ook niet weten dat dit gedrag in onze genen zit, dat door een evident natuurlijk selectiemechanisme is ontstaan.

We moeten beseffen dat dit een natuurwet is. Wij mensen maken onderscheid tussen goed en kwaad, natuurwetten niet. We willen terecht de effecten van dit soort akelige natuurwetten zo veel mogelijk beteugelen. Dan helpt het heel veel als we de oorzaken ervan goed begrijpen.

Zelfs sommige biologen hebben nog niet goed het mechanisme van de evolutie begrepen. Een ontstellend voorbeeld daarvan zag ik enige tijd geleden in een televisieprogramma, waar het publiek vragen mocht stellen aan wetenschappers. ‘Waarom hebben mannen tepels?’, was een vraag. Een buitengewoon interessante vraag, die aan een biologe werd voorgelegd. Nou, zei de biologe, ‘het komt weleens voor dat een man een kind moet zogen.’

Allemachtig, meneer Darwin, wat vindt u van die quatsch? Hangt het voortbestaan van de mensheid van een enkele man die wel borstvoeding zou kunnen geven? Natuurlijk niet. Ik denk ook dat de echte verklaring van mannelijke tepels veel interessanter is, omdat die iets laat zien van het fysische mechanisme van de overerving.

Wij mannen dragen ook de genen die voor vrouwen bedoeld zijn. Wij hebben tepels omdat onze vrouwelijke wederhelften die nodig hebben. Een ‘intelligente designer’ zou onmiddellijk een vlakgummetje gepakt hebben en die overbodige mannelijke tepels helemaal hebben uitgewist, want hij zou zich schamen voor zo’n rare fout. De natuur kent geen schaamte. Die tepels doen ons absoluut geen kwaad en dus blijven ze gewoon zitten.

Wat de mens betreft is er nog een heel interessante vraag: Hoe gaat dat nu verder met de evolutie, meneer Darwin? Zal de mensheid zich splitsen in een mensensoort met grote, lenige en goed uitziende individuen, en een tweede soort van meer gedrongen onderkruipsels, zoals iemand onlangs suggereerde? Ik geloof er niets van. Soortenvorming treedt pas op als diverse groepen een hele lange tijd niet of moeilijk kunnen mengen. Mogelijk gaan er in de verre toekomst mensen op de maan wonen, of op Mars. Misschien worden dat dan wel verschillende soorten!

Religieus blijven we zeker, want de meeste godsdiensten dringen aan op veel kroost.

Dawkins windt zich hier erg over op en schrijft er hele boeken over. Het zal niet helpen, vrees ik. Evolutie, je doet er namelijk niets tegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.