Review

Game van de week: het Derde Rijk met swastika's en donuts in Wolfenstein II

Wat als nazi-Duitsland in 1945 aan het langste eind hadden getrokken? De nieuwe Wolfenstein geeft daarop het tegelijkertijd schokkende en hilarische antwoord.

Een Kever-busje en Ku Klux Klan in een Duits overzees territorium. Foto MachineGames

Krijgen ze een keer hun zin - is het weer niet goed.

Medestanders van alt-right, het Amerikaanse samenraapsel van neofascisten, racisten, antisemieten en andere benepen geesten overtuigd van de superioriteit van het blanke ras, zijn ontstemd over Wolfenstein II: The New Colossus. Vreemd eigenlijk, want in deze game is de Amerikaanse samenleving naar helemaal hun raszuivere dwaalwegen ingericht, met hulp van hun lichtend voorbeeld: de nazi's.

In een alternatieve versie van 1961 heeft nazi-Duitsland de Tweede Wereldoorlog gewonnen en lopen er nu 'Stahlhelmen' door Amerika's straten. Vrolijk koutend over de fijne kneepjes van de Duitse taal met Ku Klux Klan-leden, compleet met hun witte capes en puntmutsen. Het is het Derde Rijk, lelieblank met donuts, milkshakes, swastikas en slavernij.

De alt-right-aanhang maakt zich kwaad omdat Wolfenstein II een karikatuur zou maken van hun politieke beweging en van haar politieke wegbereider, president Donald Trump. Vooral omdat in reclamefilmpjes de makers van de game olie op het vuur gooien met een variant op Trumps verkiezingsleus 'Make America Great Again': 'Make America Nazi Free Again'.

Foto MachineGames

Hitler

In een opzicht hebben de klagers gelijk: Wolfenstein II maakt een karikatuur van extreemrechts. Maar daarin staat alt-right niet alleen. Want de game spot met alles - met zijn hoofdrol, alle bijrollen, politieke correctheid, geweld, liefde, drie tot vier natuurwetten, Adolf Hitler en de Amerikaanse samenleving. Die laatste krijgt van een van de personages in de game het verwijt dat het zich wel erg willig heeft geschikt in zijn lot onder nazi-heerschappij.

Je zou The New Colossus kunnen opvatten als maatschappijkritiek, politieke satire, of een bijtende kritiek op het huidige tijdsgewricht, maar dat is te veel eer. Je kunt erin lezen wat je wilt, maar dit is meer een game zoals Quentin Tarantino hem zou maken. Als de regisseur van Reservoir Dogs en Inglourious Basterds ergens de bijl inzet is het eerder de 'goede smaak' dan onze moderne mores. Ook The New Colossus draait uiteindelijk om het over de kling jagen van nazi's, zoveel mogelijk en op een zo bloederig mogelijke manier.

Als Tararantinoësk vermaak is The New Colossus evenwel briljant geslaagd: dit is letterlijk 'pulp fiction'. Het script voor Quentins nieuwe film ligt voor het oprapen. Wolfenstein II is interessant omdat de personages meer diepgang hebben dan gebruikelijk is in games. Ze hebben meer kleur dan de figuren in die andere recente games met nazi's (ja, we hebben het over jou, Call of Duty: WWII). Niks menselijks is hen vreemd, en dat maakt ze boeiend.

Ingeburgerde nazi in Wolfenstein II. Foto MachineGames

Herdershond

Dat geldt ook voor het grootste deel van het verhaal. Dat alles maakt dat je als speler bereid bent te investeren in de game. Vermakelijk is ook de vermenging van tijdvakken. Zo beschikken de Duitsers tegen een decor dat de jaren vijftig ademt al over ruimteschepen, drones en robots - die laatste in de vorm van mechanische herdershonden en boomhoge vechtrobots.

Het verhaal in The New Colossus pakt de draad op van zijn voorganger, The New Order uit 2014, waarin protagonist William 'BJ' Blazkowicz ontwaakt uit een coma, veertien jaar na afloop van de Tweede Wereldoorlog. In het vervolg wordt Blazkowicz opnieuw wakker uit een coma, dit keer voor vijf maanden, en met nog meer motivatie om de nazi's het land uit te verdrijven. Hij wordt vader en herinnert zich zijn eigen vader, een redneck in het kwadraat die zijn joodse moeder mishandelde en zijn hond doodschoot om 'BJ' een les te leren.

Blazkowicz sluit zich aan bij het verzet, een potpourri van zwarte activisten, anarchisten, feministen, socialisten en Sigrun, de overgelopen, voluptueuze dochter van een sadistische SS-commandant met een tegenstrijdig klinkende naam: frau Engel.

Foto MachineGames

Hair Hitler!

In Wolfenstein II hebben de nazi's de Verenigde Staten veroverd en zit anno 1961 Adolf Hitler in het Witte Huis. Mooie verhaalvondst, maar wel een met een probleem: in het Duitsland anno hier en nu zijn nazisymbolen ('erfassungsfeindlichen Symbolen') in games taboe. Een spel dat swastika's laat zien of Hitler laat opdraven kan verboden worden. De Amerikaanse uitgever Bethesda heeft voor dit dilemma een originele uitweg gevonden. Het liet ontwikkelaar MachineGames in de versie voor Duitsland en Oostenrijk de snor van Hitler afscheren. Hitler wordt ook niet aangeduid met zijn naam of Mein Führer, maar wordt simpelweg kanselier genoemd (het Duitse equivalent van de minister-president). De Britse boulevardpers smult van de ingreep: 'HAIR HITLER' kopt de Daily Mail.

Foto MachineGames

Hellevuur

Tot de kern teruggebracht is The New Colossus een schietspel. Het is überkwistig met kogels en bloed. Dit is geen game voor teerhartige zielen, hoewel alles met een vette knipoog in beeld wordt gebracht, zoals in alle Wolfenstein-games die sinds 1981 zijn verschenen. Het is geen gemakkelijke game, hoewel de computer af en toe een reddingsboei uitgooit om de speler verder te helpen (en daarna stiekem de moeilijkheidsgraad weer opschroeft).

Het is op sommige plekken de bedoeling dat Blazkowicz er juist niet met gestrekt been ingaat, met in elk knuist een vuurwapen. Maar die momenten zonder het ratatatatata van machinegeweren zijn zeldzaam. Halverwege de game krijgt de speler nog grotesker wapentuig voor zijn kiezen, ontwikkeld door de nazi's. Die krijgen dus met hun eigen vindingen om de oren.

Aan het eind van The New Order, vlak voor hij het bewustzijn verliest, fluistert Blazkowicz: 'O, nee, moeder, ik ga naar de hel.' Als The New Colossus die eeuwige verdoemenis verbeeldt, opteren we voor een enkele reis.

Wolfenstein II: The New Colossus (MachineGames / Bethesda)¿
Uitgebracht voor PlayStation 4, Xbox One, Windows
Geschikt bevonden voor 18 jaar en ouder (PEGI)

Meer over