De gidsBeter/Leven

Ga je beter autorijden naarmate je ouder wordt?

Antwoorden op lezersvragen over gezondheid en psyche. 

Beeld Matteo Bal

Het is misschien wel de grootste ergernis van de sportievere weggebruiker. Een oudere op de weg die in alle rust optrekt bij het stoplicht. Vaak gaat de voet op het gas om de auto zo snel mogelijk in te halen. Maar wie van deze automobilisten rijdt het veiligst?

Zeker is dat jonge automobilisten de meeste brokken maken in het verkeer. Per afgelegde kilometer is het aantal ongevallen onder bestuurders tussen de 18 en 24 jaar vijf keer zo hoog als bij automobilisten tussen de 30 en 59 jaar. Het aantal ongevallen bij mannen onder de 24 is zelfs tien keer zo hoog.

Volgens de Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeer (SWOV) is er bij een kwart van alle dodelijke verkeersongelukken een jonge bestuurder betrokken, terwijl slechts eentiende van de weggebruikers onder de 24 is. Dat komt doordat jongere bestuurders zich vaker laten verleiden onder invloed van alcohol of drugs te rijden, vaker onderweg hun telefoon gebruiken en meer risico’s nemen op de weg. Met een gebrek aan ervaring vormt dat een gevaarlijke mix.

Uit onderzoek van het SWOV blijkt dat direct na het behalen van het rijbewijs de kans op ongelukken het grootst is, maar dat risico daalt de eerste jaren snel door toenemende ervaring. Als mensen later beginnen met rijden, is de kans op ongevallen bij aanvang al een stuk lager, waarschijnlijk omdat men steeds minder risico’s neemt op latere leeftijd.

Automobilisten ouder dan 75 jaar lopen vaker letsel op dan bestuurders jonger dan 75. Daarmee is niet bewezen dat zij slechter rijden. Patrick Rugebregt van de SWOV: ‘Het risico op letsel bij ouderen is vooral hoger omdat zij kwetsbaarder zijn.’ Bij een ongeluk met precies dezelfde snelheid en dezelfde auto loopt een 75-plusser een drie keer hoger risico op overlijden dan een 18-jarige. Ook rijden oudere bestuurders minder frequent. Automobilisten die minder rijden, maken vaker brokken, dat geldt ook voor jongere bestuurders.

De meeste ongelukken waarbij ouderen betrokken zijn, gebeuren in complexe verkeerssituaties zoals links afslaan op een kruispunt. Deze manoeuvre vraagt veel van de bestuurder; onder tijdsdruk moet hij meerdere keuzes maken en de aandacht verdelen over verschillende taken. Over het algemeen hebben ouderen hier meer moeite mee.

Volgens Erik Scherder, hoogleraar klinische neuropsychologie, betekent dat niet dat ouderen zich onveilig gedragen in het verkeer. ‘Sterker nog, ouderen rijden vaak veiliger doordat ze meer ervaring hebben en meer controle hebben over impulsiviteit.’ Bovendien vermijden zij onveilige verkeerssituaties vaak door alleen overdag en met droog weer op pad te gaan. Scherder benadrukt dat er veel variatie is binnen de leeftijdscategorieën: een vitale oudere rijdt door jarenlange ervaring waarschijnlijk veiliger dan de meeste andere weggebruikers, maar er zijn natuurlijk ook ouderen die minder fit zijn.

Al met al hebben jonge bestuurders dus weinig redenen om op de rijvaardigheden van een oudere neer te kijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden