Fries wordt opgenomen in Google Translate

Wie doet het niet - bij gebrek aan kennis van een specifieke taal het Nederlandse zinnetje maar even door de vertaalmachine van Google jassen. Vanaf vandaag kunnen ook liefhebbers van het Fries hun hart ophalen: de gratis vertaalservice vult het lexicon aan met duizenden Friese woorden en zinnen.

Foto Harry Cock/de Volkskrant

Het idee om ook de Friese taal te laten opnemen in de database kwam van de gepensioneerde lexicograaf Anne Dykstra. Jarenlang was hij verbonden aan de Fryske Akademy dat onderzoek naar de Friese taal en cultuur stimuleert. Het begon met een kleinschalig woordenboek op de site van Fyske Academy om het geschreven Fries voor mensen gemakkelijker te maken. Daar werd dankbaar gebruik van gemaakt.

Een oud-collega Dykstra had nog wel een contact bij Google en het bedrijf was al snel overtuigd. Ook de provincie Friesland haakte vervolgens aan. Dat leidde er toe dat er een heuse vertaalweek werd georganiseerd. Google kwam met een database van standaard zinnen en woorden op de proppen die vertaald moest worden. Met behulp van ongeveer honderdduizend vrijwilligers kwam het Friese lexicon uiteindelijk tot stand en 'Google Frysk' was geboren.

De juistheid van de vertalingen wordt gecontroleerd door Google. Met behulp van complexe rekensommen kijken zij welke woorden vaak naast elkaar voorkomen. Dat gaat nog wel eens mis (iedereen heeft wel eens een kromme zin uit de vertaalmachine zien rollen) maar volgens Dykstra is de uiteindelijke versie verrassend goed. Alleen de woordvolgorde levert af en toe wat problemen op: deze is in het Fries namelijk heel anders dan in het standaard Nederlands.

Wie zijn steentje alsnog bij wil dragen kan dat vanaf donderdag doen. Gebruikers van Google Translate kunnen vertalingen namelijk online beoordelen. 'We hopen dat de Friese database zich blijft uitbreiden en verbeteren maar daar hebben we Friestaligen heel hard bij nodig', zegt Dykstra.

Toch is de Friese variant van de vertaalmachine niet alleen maar een leuk extraatje. Als een taal digitaal niet bestaat, verdwijnt het dagelijks gebruik ervan. Digitale taaldood, heet dat in de taalkunde. 'De service moet ervoor zorgen dat het Fries digitaal zichtbaar blijft want dat is ontzettend belangrijk voor het voortbestaan van de taal. Eigenlijk is dit een poging om het Fries te redden', aldus Dykstra.

Opvallend genoeg neemt het aantal mensen dat Fries kan schrijven volgens Dykstra toe. 'De taal wordt langzaam weer populairder onder jongeren. Het maakt deel uit van hun identiteit en dus wordt er ook in het Fries gewhatsappt.' Alleen de spelling schiet er dan nog wel eens bij in, maar daar moet Google Translate vanaf donderdag verbetering in brengen.


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.