Fransen willen markt markt laten

Het is tegen elven en de temperatuur onder het zeildoek dat over de markt is gespannen loopt al lekker op....

Hetzelfde geldt voor kippenboer Janinet. Zijn geplukte hoenders - uiteraard met de koppen er nog aan - bewaart hij koel. Maar de merghez-worstjes liggen open en bloot op een tafel, naast de droge saussisse, de eieren en het rookspek. 'Ik werk al dertig jaar zo. Nooit een probleem gehad.'

Sinds gisteren geldt het Europese regime 'met betrekking tot de hygiëne van consumptieproducten' ook voor Frankrijks zevenduizend markten. Vijf jaar respijt hebben de marktlui gehad, sinds de richtlijn voor de gewone winkels van kracht werd. Maar nu valt de Brusselse bijl. Vis en schaaldieren: bewaren tussen 0 en 2 graden. Vlees, kant-en-klaarmaaltijden, gevogelte, rauwe melk, verpakte kaas: maximaal 4 graden. Andere bederfelijke waar als melkproducten, boter: maximaal 8 graden.

Kaasboer Patrick Leschevin: 'Het is gemakkelijk ergens een thermometer in te steken. Maar het oog wil ook wat.' Een Beaufort ter grootte van een half karrenwiel ligt hooghartig niet ín maar óp de koelvitrine. Leschevin aait zijn koning der kazen. 'Hij zweet toch niet?'

De controleurs zijn bij alle overtreders langs geweest. En zo te zien wil het gros van de marktkooplieden van St. Germain niet direct in de Europese houding springen. De controleurs hebben gezwegen en zijn verder gelopen.

Markten horen bij het Franse patrimonium als stokbrood of een 'petit rouge'. Wie aan de markt komt, komt aan het kleine stukje geliefd platteland dat zich in het stadshart staande weet te houden. De nieuwe voorschriften zijn dan ook niet alleen massaal genegeerd, maar hebben bovendien georkestreerd protest ontmoet. De actie 'Red onze markten' kan op brede steun rekenen.

Desondanks zeggen alle marktkooplieden wel een oudere collega te kennen die ermee ophoudt. Vanwege de prijzige investeringen. Vishandelaar Bousch schat dat hijzelf dertigduizend gulden aan een koelvitrine kwijt zal zijn. Hier in de regio Parijs zal de omschakeling niet zoveel problemen opleveren, zegt crêpe- en galette-bakker M. Marie. 'Maar in het zuiden zijn veel kleine handelaartjes die met een paar geitenkaasjes op de markt staan. Als die een vitrine moeten kopen, gaan ze op de fles.'

De Europese richtlijn komt tegemoet aan de roep om meer hygiëne en 'risico nul'. Maar dezelfde klanten die zich enorm druk maken over listeria, willen dat de boter, kaas en eieren ambachtelijk gemaakt worden, zegt kaasboer Leschevin. 'Er zijn traditionele kazen die helemaal geen koelkast kunnen verdragen. Maar sommige mensen kopen hun rauwmelkse kaas, laten hem eerst een uurtje in de auto liggen om nog even de stad in de te gaan, om hem vervolgens twee weken in de koelkast te laten liggen. En dan zijn ze verbaasd dat er bacteriën in zitten. De mensen weten niet meer hoe ze met een traditioneel product moeten omspringen.'

Gelijksoortige gevoelens leven bij de jagers, die dagelijks protesteren omdat ze nog altijd niet inzien waarom hun jachtseizoen in Brussel gesloten moet worden. Ze kijken niet op het molesteren van een politicus meer of minder. Dat het niet om louter anti-Europese sentimenten gaat, bewees de euforie toen de amateurclub Calais op een haar na de voetbalbeker won, tegen het grote geld van de patsers uit de profvoetballerij.

Frankrijk barstte uit in Calais-jubel. President Chirac liet weten dat Calais 'menselijkerwijs' de beker gewonnen had. En Le Monde schreef een hoofdcommentaar over 'Franse passies'. 'Wat geldt voor het voetbal gaat vermoedelijk ook op voor de rest van de samenleving. Het protest tegen de professionele politiek, economie, wetenschap of journalistiek is een andere vorm van een opstand van het volk tegen de ''experts'', de kenners, de handige jongens.' Het volk laat weten dat het er nog is. Frankrijk bestaat uit meer dan stock-opties, overnames, en Brusselse bureaucratie.

De Franse regering moet het gevaar van marktopstand hebben geroken. De staatssecretaris maakte gisteren veertig miljoen gulden vrij om de kleine marktkooplui te helpen. Belangrijker is dat de sterke arm de opdracht kreeg liever te 'vermanen' dan bonnen uit te delen. 'Alleen verbaliseren in ernstige gevallen of wanneer de kwade opzet van de handelaar manifest is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden