Feestje voor twee is ook fijn voor 80 miljoen microben

Stelletjes zoenen voor de wetenschap

Bij een tongzoen zijn heel wat bacteriën betrokken. In Amsterdam werd geprobeerd het uit te zoeken.

Bij een tongzoen worden er verschillende bacteriën overgedragen. Beeld Bent/Hollandse Hoogte

Tijdens een tongzoen wisselen we heel wat speeksel uit. Met dat speeksel reizen ook de nodige bacteriën over en weer. Zo'n tachtig miljoen maken de overtocht, concluderen onderzoekers van TNO en microbenmuseum Micropia in Amsterdam in het tijdschrift Microbiome.

Ze verleidden 21 stelletjes die dierentuin Artis bezochten tot een tongzoen van tien seconden. Voorafgaand en na afloop gaven de vrijwilligers een beetje speeksel af en schraapten de onderzoekers hun tong. Van die monsters bepaalden ze de bacteriesamenstelling. Tot hun teleurstelling zagen ze geen veranderingen optreden.

Ze hadden hiervoor wel een verklaring, vertelt hoofdonderzoeker Remco Kort: 'De populaties in onze monden zijn zo divers dat de uitgewisselde bacteriën tegen die achtergrond wegvallen. De resolutie van onze metingen was te laag om heel specifieke soorten te volgen. Daar komt bij dat de partners al veel vaker hebben gezoend, waardoor ze waarschijnlijk al heel wat bacteriën hebben uitgewisseld.'

Ze ontdekten inderdaad dat de tongflora van partners meer op elkaar lijkt dan die van twee volstrekte vreemden. Behalve zoenen kunnen daarbij andere factoren een rol spelen, zoals voeding. Uit andere onderzoeken bleek al dat de huidflora van huisgenoten meer op elkaar lijkt dan die van vreemden.

Micropia, het nieuwe project van Artis. Beeld anp

Om er toch achter te komen of er tijdens de zoen werkelijk bacteriën worden overgedragen en zo ja hoeveel, vroegen de onderzoekers de deelnemers nog één keer te zoenen nadat een van de partners een yoghurtdrankje had gedronken. Dat bevatte bacteriën die normaal niet in de mond voorkomen. En jawel, na de zoen vertoefde een deel van deze probioticabacteriën in de mond van de ander. Als andere mondbacteriën zich even gemakkelijk laten overdragen als deze yoghurtbacteriën, veranderen er per zoen tachtig miljoen exemplaren van eigenaar, berekenden de onderzoekers.

'Ik zou dat getal niet al te serieus nemen,' zegt Egija Zaura, universitair hoofddocent microbiële ecologie aan het Academisch Centrum voor Tandheelkunde in Amsterdam. 'Daarvoor is de onderzoeksmethode niet geschikt. Na die yoghurtconsumptie wemelt je mond van de bacteriën, wat niet representatief is voor gewone situaties.'

Bovendien is het maar de vraag of de uitgewisselde bacteriën ook blijvertjes zijn, zegt ze: 'Er wordt hier gewoon speeksel uitgewisseld.' Om zich op de tong te kunnen vestigen, moeten bacteriën zich daar verankeren, niet worden opgeruimd door het immuunsysteem en de competitie aangaan met de reeds aanwezige mondbacteriepopulatie van grofweg een miljard bacteriën. Slechts een minderheid slaagt daarin.

'Heel anders is dat waarschijnlijk als je een verlaagde weerstand hebt of wanneer een antibioticumkuur je normale populatie heeft uitgedund,' zegt Zaura. Dan is het misschien wel verstandig om geen mensen te zoenen met gaatjes of ontstoken tandvlees. Die worden allebei veroorzaakt door een overmaat aan schadelijke bacteriën.

Zoenende mensen in Amsterdam. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.